Fęrsluflokkur: Stjórnmįl og samfélag

ER HONUM SJĮLFRĮTT ? FRĮBĘR GREIN OFURBLAŠAMANNSINS AGNESAR BRAGADÓTTUR Ķ MORGUNBLAŠINU.

Predikarinn mį eigi bindask.  Hér er birtur frįbęr pistill ofurblašamannsins Agnesar Bragadóttur um Ólaf Ragnar Grķmsson sem var birtur ķ Morgunblašinu 25.10.2009 :

Agnes Bragadóttir    Agnes segir :

„Er Ólafi Ragnari Grķmssyni sjįlfrįtt ?

Ķ hvert skipti sem ég hef vikiš svo mikiš sem einu orši aš Ólafi Ragnari Grķmssyni, forseta Ķslands, ķ pistlum mķnum hefur slķkt kallaš į mikil višbrögš, bęši neikvęš og jįkvęš – einkum žó jįkvęš. Ég hef fundiš aš um land allt į ég skošanasystkin, žegar ég held žvķ fram aš žjóšin sé fyrir margt löngu bśin aš fį sig fullsadda į lżšskrumi, yfirboršsmennsku og tvķskinnungi forsetans, og žaš sé nįnast óbęrileg tilhugsun aš forsetinn ętli sér aš hengslast ķ embętti ķ nęstum heil žrjś įr ķ višbót. Skošanasystkin mķn eru hį sem lįg, saušsvartur almenningur og žjóšžekktir einstaklingar, og sama mįli gildir um hin, sem eru algjörlega į öndveršum meiši viš mig, ķ mķnu mjög svo takmarkaša įliti į forsetanum. Žessu finnst mér rétt aš halda til haga strax ķ upphafi.

Vegna hinna sterku višbragša sem gagnrżni į forsetann viršist vekja hef ég einatt eftir forsetaskrif, sem nota bene hófust af minni hįlfu hér į sķšum Morgunblašsins sumariš 1996, žegar Ólafur Ragnar var kosinn forseti, hugleitt aš nś vęri nóg komiš. En svo gerir forsetinn alltaf nżtt og nżtt axarskaft, aftur og aftur. Žvķ sjįiš žiš enn eina kvešju mķna til įbśandans į Bessastöšum, lesendur góšir, og ég lofa engu um aš hśn verši sś sķšasta.

Žaš sem kveikti ķ pirringsstöšvum heilans aš žessu sinni voru orš og ęši forsetans, fyrst ķ Spegli Rķkisśtvarpsins fyrir rśmri viku, hinn 16. október, og svo aftur ķ vištali viš Sölva Tryggvason į Skjį einum į mišvikudagskvöldiš ķ žessari viku.

Ķ vištali Kristins Hrafnssonar fréttamanns ķ Speglinum viš forsetann tókst Kristni meš herkjum aš skįskjóta inn örfįum spurningum um žį höršu gagnrżni sem forsetinn, helsta klappstżra śtrįsarvķkinganna undanfarin įr, hefur mįtt sęta. Oršavašall forsetans snerist einkum um žann samhug, velvilja, jįkvęša įhuga, samveru, gleši og samhjįlp, sem hann hefši oršiš var viš hjį fólkinu ķ landinu į undanförnum 12 mįnušum. Loksins žegar forsetinn vék svona ķ eins konar framhjįhlaupi aš ķtrekašri spurningu Kristins um žį höršu gagnrżni sem hefši beinst aš honum sagši forsetinn oršrétt: „Ja, žaš hljómar kannski skrżtiš aš svara žessari spurningu neitandi, en ef ég į aš svara henni sannleikanum samkvęmt, žį er bara svariš nei.“

Jahį! „Sannleikanum samkvęmt“ sagši forsetinn. Veit hann hvaš er aš svara sannleikanum samkvęmt? Er forsetinn algjörlega sambandslaus viš fólkiš ķ landinu, eša kann hann ekki aš skammast sķn?

Ég hallast aš žvķ aš Ólafur Ragnar sé hvorki blindur né heyrnarlaus, žannig aš svar mitt viš eigin spurningu er: Ólafur Ragnar kann ekki aš skammast sķn.

Ašeins sķšar ķ Spegilsvištalinu sagši Ólafur Ragnar: „Ég vķk mér ekkert undan gagnrżni hvort sem hśn birtist ķ persónulegum samskiptum eša annars stašar. En žaš er eins satt og ég get best greint frį aš žegar er fariš eins og ég hef gert... žį verš ég ekki var viš žessa gagnrżnisöldu eša žennan hamagang śt ķ forsetaembęttiš eša mig.“ Hiš sanna er, aš Ólafur Ragnar vķkur sér alltaf undan gagnrżni, drepur henni į dreif og talar um A žegar gagnrżnendur spyrja hann um B. Ķ vištali Sölva viš forsetann į Skjį einum kom žetta eiginlega enn betur ķ ljós en ķ Speglinum.

Ég hvet lesendur sem „misstu“ af Speglinum hinn 16. október sl. aš hlusta į hann į fréttavef RŚV og sömuleišis hvet ég žį til žess aš horfa og hlusta į vištal Sölva viš forsetann mišvikudagskvöldiš 21. október sl. į heimasķšu Skjįs eins. Dęmi svo hver fyrir sig.

Ólafur Ragnar Grķmsson, ein helsta klappstżra śtrįsarvķkinganna, sem hefur į kostnaš banka og stórfyrirtękja feršast ķ einkažotum žeirra, žegiš frķšindi og veislur af sömu mönnum, flutt makalausar žjóšremburęšur śt um allan heim um hina glęstu bankamenn sem allt kunnu öšrum betur, veriš umfjöllunarefni ķ grķšarlegum lofgjöršardošranti Gušjóns Frišrikssonar um forsetann – došranti sem vitanlega var fjįrmagnašur af hinum föllnu einkabönkum, er enn viš sama heygaršshorniš. Hann var ķ góšri trś. Hvar vęrum viš stödd hefši forsetinn veriš ķ vondri trś?!

 

 

Agnes Bragadóttir

agnes@mbl.is


SVA - VAR OG ER - SĮRAEINFALT - - - GREIN AGNESAR BRAGADÓTTUR Ķ MORGUNBLAŠINU - MESTMEGNIS UM SVAVAR GESTSSON

Hér freistast Predikarinn til aš setja inn frįbęra grein Agnesar Bragadóttur ofurblašamanns,  śr Morgunblašinu ķ dag, sunnudaginn 19. jślķ.
Sunnudaginn 19. jślķ, 2009 - Innlent - greinar
Agnes BragadóttirAgnes segir...

Sva-var og er – sįraeinfalt!


FĮIR eru sennilega betur aš sér ķ fręšum austuržżsku leynižjónustunnar STASI en Svavar Gestsson stśdent, fyrrum nįmsmašur ķ Austur-Žżskalandi. Sķšan Svavar var stśdent ķ Žżskalandi kommśnismans hefur hann aš vķsu gegnt mörgum störfum, eins og žvķ aš vera ritstjóri Žjóšviljans, mįlgagns Alžżšubandalagsins sįluga, žingmašur Alžżšubandalagsins, formašur Alžżšubandalagsins, rįšherra Alžżšubandalagsins og sendiherra Ķslands, fyrst ķ Svķžjóš, svo ķ Danmörku.Svavar Gestsson

Toppnum nįši svo stśdentinn frį Austur-Žżskalandi, žegar eitt hans ašalegg gerši hann, hęnuna, aš formanni samninganefndar Ķslands ķ žvķ mikla hagsmunamįli Ķslendinga, Icesave-deilunni. Vitanlega er eggiš Steingrķmur J. Sigfśsson, arftaki Svavars ķ vinstri pólitķk į Ķslandi og hugmyndafręšilega af sama meiši og gušfašir hans ķ pólitķk, Svavar Gestsson.

Svavar óš fram ķ morgunfréttum RŚV sķšasta žrišjudag, engu bśinn aš gleyma af STASI-fręšum sķnum, og sakaši embęttismenn Sešlabankans um aš vera „komin ķ pólitķskan mįlflutning.“

Lögfręšingarnir, žau Sigrķšur Logadóttir, ašallögfręšingur Sešlabanka Ķslands, og Siguršur Thoroddsen, höfšu gert utanrķkismįlanefnd munnlega grein fyrir mati lögfręšideildar Sešlabankans į Icesave-samningunum og afhent minnisblaš ķ kjölfariš. Įréttaš var ķ tölvupósti til formanns utanrķkismįlanefndar, aš um minnisblaš vęri aš ręša. Endanlegt įlit yrši hluti af heildarskżrslu Sešlabankans sem kynnt yrši į mišvikudag.

Öygard & Įrni ŽórAnnar „vel upp alinn“ arftaki į vinstri vęngnum, Įrni Žór Siguršsson, formašur utanrķkismįlanefndar Alžingis, var ekki seinn į sér aš fara ķ skķtug skóför Svavars Gestssonar, žvķ hįlftķma eftir skķtafżlubombu Svavars į embęttismenn Sešlabankans var skósveinninn męttur į morgunvakt Rįsar 2, žar sem hann sagši aš įlit lögfręšinganna hefši ekki veriš formleg skošun Sešlabankans og žvķ marklaust.

„Žaš dregur verulega śr trśveršugleika įlitsins, ef žaš er ekki unniš fyrir hönd stofnunar, heldur ašeins persónulegt įlit viškomandi starfsmanns,“ sagši Įrni Žór oršrétt! Hélt svo įfram: „Žaš er einfaldlega veriš aš blekkja žingnefndirnar meš žessum hętti. Ég velti fyrir mér hvort menn séu žarna į einhverju einkatrippi. Mér viršist sem viškomandi starfsmašur sé enn aš vinna fyrir Davķš Oddsson.“

Įrni Žór var į žrišjudag krafinn žess į Alžingi aš hann bęši lögfręšingana afsökunar į ummęlum sķnum, en hann var vitaskuld ekki mašur til žess. Žvķ var žess bešiš meš nokkurri eftirvęntingu į mišvikudag, aš skżrsla Sešlabankans og žar meš tališ hinn lögfręšilegi hluti hennar yrši opinbert plagg. Svein Harald Ųygard sešlabankastjóri og lögfręšingar bankans sem unnu minnisblaš sem lagt var fram į fundi utanrķkismįlanefndar vķsušu į blašamannafundi ķ hįdeginu į mišvikudag įsökunum Įrna Žórs Siguršssonar um aš lögfręšingarnir hafi villt į sér heimildir algjörlega į bug. Ųygard sagši žaš einfaldlega tķmasóun aš ręša mįl af žessu tagi.

Žar meš voru formašur samninganefndar Ķslands um Icesave og formašur utanrķkismįlanefndar Alžingis, žeir Svavar Gestsson og Įrni Žór Siguršsson, ómerkir orša sinna. Įrni Žór sagši aš žessu tilefni ķ Morgunblašinu į fimmtudag aš teldu lögfręšingar Sešlabankans aš hann hafi vegiš aš starfsheišri žeirra, bęšist hann afsökunar. Hann teldi žó aš hann hafi ekki vegiš aš honum! Gerist hśn öllu aumari afsökunarbeišnin?!

Žaš veršur ekki annaš séš en heimilisböl hins öržreytta Steingrķms J. Sigfśssonar, fjįrmįlarįšherra og formanns Vinstri gręnna, vaxi frį degi til dags.

Hann er „bombarderašur“ af sķnum flokksmönnum śr eigin heimabyggš, žar sem hollustan viš hann hefur hingaš til nįš śt fyrir gröf og dauša. Er žaš einhver furša aš hann sé bęši žreyttur og nišurlśtur? Hann hefur žetta allt saman einn ķ fanginu og nś er hann aš reyna aš reisa sér „pólitķskan bautastein“ sem felst ķ žvķ aš sannfęra žjóšina um aš hśn verši aš kokgleypa hinn hrošalega vonda Icesave-samning, sem pólitķskur gušfašir hans įlpašist, af stöku žekkingar- og reynsluleysi, til žess aš samžykkja og telja fķnan samning. Hann situr uppi meš žaš aš hafa gengiš til kosninga meš žį yfirlżstu stefnu VG aš leišarljósi aš hafna inngöngu ķ ESB; hann situr uppi meš žaš aš hafa gengiš til kosninga meš žį yfirlżstu stefnu VG aš hafna frekari virkjanaframkvęmdum og įlverum; hann situr uppi meš žaš aš hafa sagt fyrir jól aš viš skyldum aldrei borga Icesave-skuldbindingar einkabankans, Landsbankans, og hann situr uppi meš žaš aš VG höfšu žį yfirlżstu stefnu aš engar uppsagnir yršu ķ rķkisgeiranum. Nema hvaš? Formašur BSRB er enn bara ķ leyfi sem slķkur, en hann heitir Ögmundur Jónasson og er heilbrigšisrįšherra.

Steingrķmur „Jśdas“ SigfśsonSteingrķmur J. blessašur er žvķ į śtopnu frį žvķ eldsnemma į morgnana žar til hann dettur śt af seint, seint į kvöldin, aš hrinda ķ framkvęmd öllum žeim mįlum sem VG ętlušu aš berjast gegn, fyrir kosningar. Nś vantar bara aš hann bķti höfušiš af skömminni og leggi til viš utanrķkisrįšherra og fyrrum flokksbróšur sinn og Svavars, aš hann geri Svavar nokkurn Gestsson aš formanni samninganefndar ķ ašildarvišręšum viš ESB!

agnes@mbl.is


DAVĶŠ ODDSSON Ķ VIŠTALI VIŠ AGNESI BRAGADÓTTUR : ĘTLA AŠ DĘMA ŽJÓŠINA TIL ĘVARANDI FĮTĘKTAR

Predikarinn birtir hér vištal ofurblašamannsins Agnesar Bragadóttur viš skörunginn Davķš Oddsson fyrrverandi forsętisrįšherra og Sešlabankastjóra.
 
Agnes BragadóttirSunnudaginn 5. jślķ, 2009 - Innlendar fréttir

Ętla aš dęma žjóšina til ęvarandi fįtęktar

* Davķš Oddsson, fyrrverandi sešlabankastjóri er ómyrkur ķ mįli ķ garš ķslenskra stjórnvalda vegna samninga um Icesave * Hann segir aš Ķslendingar séu aš lögum ekki skuldbundnir til aš greiša mörg hundruš milljarša vegna Icesave * Žetta sé lagalegt deilumįl.

 
 

  

Eftir Agnesi Bragadóttur

agnes@mbl.is

Davķš Oddsson, fyrrverandi sešlabankastjóri, telur aš samningurinn sem samninganefnd rķkisins hefur gert viš Breta og Hollendinga um skuldbindingar rķkissjóšs vegna Icesave séu hryllilegustu mistök sem gerš hafi veriš allt frį įrinu 1262. Hann segir aš stašfesting Alžingis į rķkisįbyrgšinni, sem rķkisstjórnin og fjįrmįlarįšherra leita nś eftir myndi dęma žjóšina til ęvarandi fįtęktar. Davķš féllst į aš veita Morgunblašinu vištal um Icesave-samningana, žįtt Landsbankans, Sešlabankans og stjórnvalda. Blašamašur hitti Davķš į heimili hans ķ fyrradag.

– Nś hafa stjórnvöld gert samning viš Breta og Hollendinga um greišslur rķkissjóšs vegna Icesave. Samningurinn og rķkisįbyrgš vegna hans er nś til umfjöllunar į Alžingi. Hvernig horfir žetta viš žér, Davķš? Į Alžingi aš stašfesta žann samning sem geršur hefur veriš? Davķš Oddsson sešlabankastjóri

„Mér finnst aš menn séu komnir langt fram śr sér, žegar žeir eru aš velta žvķ fyrir sér hvort samningurinn um Icesave er slęmur eša góšur.

Menn verša aš hafa önnur atriši fyrst ķ huga, eins og žaš hvaša fyrirbęri žessi Icesave-samningur svonefndi er. Žaš byggist allt į žvķ aš einkalįnastofnun, Landsbankinn, stofnaši til innlįnsreikninga, fyrst ķ Bretlandi, svo ķ Hollandi, įn žess aš leita nokkurrar įbyrgšar frį rķkinu. Žeir byrjušu smįtt og ķ upphafi jukust innstęšurnar į žessum reikningum hęgt, en sķšar jókst vaxtarhrašinn mjög. Žaš er įkvešinn hópur manna sem stendur ķ žeirri trś, aš žetta einkafyrirtęki, Landsbankinn, hafi getaš safnaš milljónum punda, hundrušum milljóna punda, eša hvaša upphęš sem menn kęršu sig um, žar sem įbyrgšin vęri öll į ķslenskum skattborgurum, įn žess aš žeir hefšu hugmynd um žann ofuržunga sem var aš leggjast į žeirra heršar.

Žetta fęr aušvitaš ekki stašist og ég lét stjórnendur Landsbankans margoft vita af žvķ sjónarmiši Sešlabankans aš žaš vęri engin rķkisįbyrgš į žessum innlįnum.“

Eiga ekki viš um bankahrun

– En hvers vegna fęr žaš ekki stašist, aš um rķkisįbyrgš sé aš ręša?

„Framhjį žvķ hefur meš öllu veriš horft, hvernig žessi innlįnstryggingasjóšur sem menn vilja nś lįta ķslenska rķkiš bera įbyrgš į, er til kominn. Hann er žannig til kominn aš samkvęmt Evrópureglum sem viš erum bundin af, gegnum Evrópska efnahagssvęšiš (EES) žį er įkvešiš aš ķ kringum bankakerfiš skuli koma į tilteknum tryggingasjóši sem er tryggingasjóšur viškomandi bankakerfis, jafnvel žótt lagaramminn sé settur af viškomandi rķki hverju sinni. Hvergi er žaš sagt aš rķkiš hafi neitt meš žann sjóš aš gera. Hugsunin er sś og er ķ sjįlfu sér alls ekkert galin, aš bankarnir ķ viškomandi landi borgi tiltekna prósentu af innlįnum inn ķ sjóš, sem eigi sķšan aš męta žvķ ef einhver bankinn lendir ķ vandręšum.

Augljóst er aš svona kerfi er hugsaš fyrir lönd žar sem bankar eru hundraš, tvöhundruš talsins, eša žašan af fleiri, enda gengur hugsunin upp gagnvart slķkum löndum. Žegar slķkur fjöldi banka greišir reglubundiš af innstęšum sķnum ķ tryggingasjóši, žį er staša sjóšsins slķk, aš hann getur hęglega mętt žvķ žótt tveir til fimm, sex bankar fari į hausinn.

En žegar bara žrķr bankar eru ķ landinu, fyrir utan örfįar smęrri fjįrmįlastofnanir, eins og hįttar til hér į landi, žį sér hver mašur ķ hendi sér aš tryggingasjóšur sem žeir eiga aš byggja upp til žess aš verjast į erfišleikatķmum, er mjög veikur og getur engan veginn stašiš undir allsherjar bankahruni eins og hér varš.

Žegar svo kemur ķ ljós aš žessar Evrópureglur eigi ekki viš um Ķsland ķ rauninni eša gangi aš minnsta kosti alls ekki upp žar, žį koma menn meš žį eftirįskżringu, aš fyrst reglurnar af hįlfu Evrópusambandsins hafi veriš svona gallašar, žį hljóti aš vera rķkisįbyrgš į öllu saman. Žetta er forsenda sem menn gefa sér og į hvergi stoš ķ lögum.

Enginn lögfręšingur, sem er ekki hagsmunagęslulögfręšingur ķ einhverjum skilningi, hefur komist aš žeirri nišurstöšu aš svona geti žetta veriš.“

Ekki skuldbundin aš lögum

– En er ekki sameiginlegur skilningur į žvķ hjį Evrópurķkjunum og svo žeim sem samiš hafa um Icesave fyrir okkar hönd, aš rķkisįbyrgš sé į Icesave eins og öšrum innlįnum ķslensku bankanna?

„Evrópurķkin hafa raunar hvergi sagt aš viš séum aš lögum skuldbundin til žess aš borga žetta. Evrópurķkin segja og žaš var žaš sem Ingibjörg Sólrśn Gķsladóttir keypti, eins sérkennilegt og žaš nś var: Ef žaš kemur ķ ljós aš kerfiš virkar ekki einhvers stašar, žį getur žaš haft grķšarleg įhrif okkur til vandręša annars stašar, žvķ žaš dregur śr trśnaši į kerfiš. Žaš sem žeir voru ķ raun aš segja var aš žeir vildu ekki horfa į lagalegar reglur og umhverfi, af žvķ žaš hentaši žeim ekki.

Žennan mįlflutning keypti Ingibjörg Sólrśn žegar hśn var utanrķkisrįšherra og fundaši meš einhverjum evrópusambandsmönnum

og hśn sagši eftir žann fund aš žetta vęri ekki lagalegt spursmįl, heldur pólitķskt. Žaš taldi ég alltaf og tel furšulegt, žvķ žaš var žeirra sjónarmiš og hagur, ekki okkar sem réš žessari afstöšu žįverandi formanns Samfylkingarinnar.

Viš hljótum alltaf aš velta žvķ fyrir okkur hvort viš erum skuldbundin aš lögum til aš greiša annarra manna skuldir. Vitanlega eru žaš lögin sem eiga skera śr um žaš meš hvaša hętti eigi aš skera śr um įgreining į milli žjóša.“

Davķš finnst žaš sęta nokkurri furšu aš sérstök skżrsla, sem ķslensk stjórnvöld hafi undir höndum, um tryggingamįl og innstęšutryggingasjóši, sem hafi veriš unnin af evrópskri nefnd į vegum OECD undir stjórn nśverandi sešlabankastjóra Sešlabanka Evrópu, hafi ekki veriš gerš opinber.

„Žessi nefnd į vegum OECD, sem Jean-Claude Trichet, sem nś er oršinn sešlabankastjóri Sešlabanka Evrópu stżrši, segir ķ skżrslu sinni aš innstęšutryggingakerfiš gildi ekki ef um algjört bankahrun er aš ręša ķ viškomandi landi. Ég veit til žess aš ķslensk stjórnvöld hafa žessa skżrslu og mér finnst meš ólķkindum aš žetta skuli ekki hafa veriš birt og žetta notaš efnislega ķ žeim višręšum sem įtt hafa sér staš undanfarna mįnuši. Vitanlega er žetta atriši sem skiptir mjög miklu mįli.

Žaš sem er alvarlegast ķ žessu mįli, af hįlfu višręšunefndarinnar ķslensku og rķkisstjórnarinnar, er aš Ķslendingarnir skuli hafa byrjaš į žvķ aš segja viš hina erlendu višsemjendur sķna: Viš ętlum aš lķta žannig į, aš viš séum skuldbundin til aš borga. Skuldbundin žżšir žaš aš viš séum aš fara aš lögum. En um leiš og menn segja žetta, žį er žeirra samningsstaša nįttśrlega farin veg allrar veraldar.

Segjum nś svo aš Ķslendingar vildu vera góšir viš Evrópusambandiš, eins og Ingibjörg Sólrśn og Jóhanna, žó žaš kosti žjóšina mikiš, žį ęttum viš aš nįlgast višfangsefniš meš žvķ aš segja: Žaš er bersżnilega uppi lagalegur įgreiningur og allar lķkur sem standa til žess aš viš séum ekki skuldbundin til žess aš borga. En viš viljum samt leggja okkar af mörkum til žess aš stušla aš stöšugleika ķ bankaumhverfi evrópskra banka og žess vegna erum viš reišubśin aš ganga til višręšna viš ykkur, žótt okkur beri engin skylda til žess.

En um leiš og viš segjum, eins og sagt hefur veriš, aš žetta séu skuldbindingar okkar, sem viš ętlum aš standa viš, žį erum viš bśin aš eyšileggja samningsstöšu okkar. Žetta er stašreynd, eins dapurlegt og žaš nś er.“

Žarf enga rķkisįbyrgš

Davķš spyr hvort menn hafi ekki velt žvķ fyrir sér hvaša įstęšur eru fyrir žvķ aš rķkisstjórnin leggur nś ofurkapp į žaš aš fį Alžingi til žess aš samžykkja rķkisįbyrgš į skuldbindingum vegna Icesave-samningsins.

„Ef rķkiš er skuldbundiš aš lögum til žess aš greiša žessar upphęšir, hverjar sem žęr svo verša aš lokum, til Breta og Hollendinga, žį žarf enga rķkisįbyrgš, svo einfalt er žaš. Žaš aš sękjast eftir rķkisįbyrgš aš kröfum Breta og Hollendinga, sannar svo ekki veršur um villst aš žessir ašilar trśa žvķ ekki aš nokkur hlutlaus dómstóll myndi dęma okkur ķ óhag.“

– Nś liggur ekkert fyrir um žaš enn hversu mikiš af Icesave-skuldbindingunum kemur til meš aš falla į rķkissjóš. Žaš ręšst af žvķ hversu mikiš af śtistandandi kröfum Landsbankans erlendis innheimtist, ekki satt?

„Allt er žetta mjög miklum vafa undirorpiš, svo ekki sé meira sagt. Žaš er mjög breitt bil sem rętt er um, žegar talaš er um hversu mikiš af śtistandandi kröfum Landsbankans erlendis muni innheimtast. Žar er rętt um allt frį 40% og upp ķ 95% sem muni innheimtast.

Spursmįliš er žetta: Ef Bretar og Hollendingar tryšu žvķ aš 95% af śtistandandi kröfum Landsbankans mundu innheimtast, hvernig stendur žį į žvķ, aš žeir heimta aš žaš sé lķka rķkisįbyrgš į žeim śtistandandi fjįrmunum sem eiga aš skila sér? Sś krafa sżnir nś aš žeir hafa ekki mikla trś į innheimtunni.

Žaš geta lķka komiš upp lagaflękjur, sem veršur ekki svo aušvelt aš greiša śr. Žaš er ekkert śtilokaš aš kröfuhafar sem eiga ašrar kröfur en innstęšukröfur reyni aš fį žvķ hnekkt fyrir dómstólum aš innstęšukröfur séu teknar fram fyrir ašrar kröfur.

Žaš er ekkert hęgt aš segja um žaš nś, hvort slķkt mįl myndi tapast fyrir dómstólum. Žess vegna er žaš stórundarlegt og reyndar stórhęttulegt aš enginn fyrirvari sé ķ samningnum hvaš žetta varšar. Žaš liggur ķ augum uppi, aš fyrirvari ętti aš vera ķ samningnum, ķ žį veru aš ef slķkt dómsmįl tapašist af hįlfu rķkisins, aš žar meš félli rķkisįbyrgšin śr gildi.“

Varnaržing er hér į Ķslandi

– Hvaša dómstóll gęti mögulega fjallaš um įgreiningsefni okkar viš Breta og Hollendinga, ef Alžingi hafnar Icesave-samningnum?

„Viš žurfum ekkert aš velta žvķ fyrir okkur. Varnaržingiš er hér į Ķslandi. Žeir sem vilja rukka okkur, žeir leita til dómstóls hér į landi. Ķslenskur dómstóll hefur ekki sżnt sig ķ žvķ aš vera einhver heimadómstóll. Hann bara dęmir aš réttum lögum.“

Davķš segir aš žaš hafi legiš fyrir af hįlfu breskra og bandarķskra lögfręšiskrifstofa fyrir įramót, aš sérfręšingar žeirra hafi tališ aš Ķslendingum bęri engin skylda til žess aš greiša Icesave-innstęšurnar.

„En ķslenska samninganefndin og fjįrmįlarįšuneytiš töldu aš žaš vęri of dżrt aš rįša slķka alžjóšlega sérfręšinga, breska og bandarķska, sér til fulltingis! Of dżrt! Žegar žessir sömu menn voru aš skuldbinda Ķsland til žess aš greiša kannski į milli 500 og 1.000 milljarša króna, sem jafngildir žvķ aš dęma ķslensku žjóšina til eilķfrar fįtęktar. Aš fį slķka alžjóšlega lögfręšilega ašstoš, hefši kostaš okkur smįpeninga, mišaš viš žaš sem žessi skelfing getur kostaš okkur.“

Žaš veršur aš birta skjöl

– En nś hefur žvķ veriš haldiš fram aš rķkisstjórnin komist hvorki lönd né strönd, ef ekki veršur stašiš viš Icesave-skuldbindingarnar. Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn muni hętta viš fyrirgreišslu viš okkur og endurreisn efnahagslķfsins geti ekki hafist, eins og fjįrmįlarįšherra hefur oršaš žaš. Hvaš segir žś viš slķkum röksemdum?

„Žaš er aušvitaš meš miklum ólķkindum aš halda žvķ fram aš Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn muni ekki veita okkur fyrirgreišslu nema viš klįrum samninga viš Breta og Hollendinga um Icesave.

Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn į aš sjį til žess, žegar hann veitir fyrirgreišslu, aš rķkiš drekki sér ekki ķ skuldafeni. Žaš eru til skjöl sem sżna aš fulltrśar Alžjóšagjaldeyrissjóšsins telja kröfur Breta, Hollendinga og Žjóšverja og misbeitingu žeirra innan Alžjóšagjaldeyrissjóšsins til žess aš tengja saman ašstoš Alžjóšagjaldeyrissjóšsins viš Ķslendinga og einkakröfur žessara ašila umfram lagaskyldur, einhverja mestu nišurlęgingu, sem Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn hefur oršiš fyrir. Žessi skjöl veršur aš birta.“

– Hefur žś séš žessi skjöl?

„Ég veit aš žessi skjöl eru til. Žau eru til ķ ķslenska stjórnkerfinu. Žau žarf aš birta opinberlega, alveg eins og žaš žarf aš birta skżrslu nefndarinnar sem Trichet var formašur fyrir. Henni var komiš til skila ķ utanrķkisrįšuneytiš fyrir mörgum mįnušum og hśn er sennilega til vķšar ķ stjórnkerfinu. Hśn er meirihįttar gagn ķ žessu mįli, sem styšur mįlstaš okkar tvķmęlalaust og ég botna ekkert ķ žvķ aš hśn skuli ekki hafa veriš gerš opinber fyrir löngu.

Žaš eru lķka til gögn sem ég tel aš ętti aš birta, žar sem kemur fram aš Englandsbanki (Bank of England) taldi ekki aš Ķslendingar ęttu aš greiša fyrir Icesave, vegna žess aš ķ žeim višskiptum hafi menn veriš aš taka eigin įhęttu og Englandsbanki gerši sér grein fyrir žvķ aš engin rķkisįbyrgš vęri aš baki žessum innstęšum.

Landsbankinn var bśinn aš fullyrša viš okkur ķ Sešlabankanum ķ marsmįnuši 2008 aš hann vęri aš koma Icesave ķ Bretlandi ķ dótturfélag, en žvķ mišur, Landsbankinn dró svo bara lappirnar og Fjįrmįlaeftirlitiš fylgdi žvķ alls ekki nęgjanlega vel eftir, aš žetta yrši gert. Fulltrśar breska fjįrmįlarįšuneytisins sem hingaš komu eftir žetta, geršu sér fulla grein fyrir žvķ aš žaš vęri ekki ķslensk rķkisįbyrgš į innstęšum Landsbankans ķ Bretlandi. Žaš mį glöggt lesa śt śr fundargeršum sem ętti aš birta.“

– Davķš, žś ert ķ raun og veru aš segja, aš rķkisstjórnin sé aš reyna aš fį Alžingi til žess aš skuldbinda žjóšina til aš lofa jafnvel aš greiša 500 til 1.000 milljarša króna vegna Icesave, įn žess aš okkur beri nokkur lagaleg skylda til žess. Er žetta ekki réttur skilningur?

„Žaš er veriš aš lżsa žvķ yfir, įn nokkurrar heimildar og Jóhanna Siguršardóttir gerši žaš m.a. į Austurvelli ķ gęr, eins sorglegt og žaš nś er, aš viš séum skuldbundin vegna Icesave-reikninganna. Ef eitthvaš er til ķ žvķ aš viš séum skuldbundin, žį er bara ein įstęša fyrir žvķ, en žaš eru yfirlżsingar rįšherra eins og žeirra Jóhönnu og Steingrķms ķ žį veru aš viš séum skuldbundin til aš borga og žau eru bśin aš samžykkja aš viš leitum ekki meš įgreiningsefniš til dómstóla. Žaš er grundvallarregla žegar um įgreiningsefni er aš ręša, aš geta leitaš śrskuršar dómstóla, regla sem enginn mašur ętti nokkurn tķma aš semja frį sér.“

Óvišrįšanlegar skuldir

– Ef samningum veršur hafnaš ķ atkvęšagreišslu į Alžingi og žar af leišandi rķkisįbyrgš, hvaš į žį aš gera, aš žķnu mati?

„Nś er stašan žessi aš žaš hefur ekki veriš gefiš upp hverjar heildarskuldir žjóšfélagsins eru, en žęr eru nś oršnar žaš hįar aš meštöldum Icesave-skuldbindingunum, aš žęr eru oršnar hęrri heldur en įgiskanir voru um, sem Alžjóšagjaldeyrissjóšurinn lżsti yfir į sķnum tķma aš vęru „unsustainable“ eša óvišrįšanlegar fyrir Ķsland.

Žegar žvķ er haldiš fram aš žaš muni hafa neikvęš įhrif į okkar lįnskjör, ef viš hlöšum ekki į okkur Icesave-skuldum, žį er žaš heilaspuni. Žegar žvķ er haldiš fram aš norręnu žjóširnar muni ekki veita okkur lįn nema viš borgum Icesave-skuldbindingarnar žį er žaš ekki rétt, nema hvaš varšar Svķa.

Svķar hafa gengiš fram ķ žessum mįlum meš algjörlega forkastanlegum hętti. Žeir hafa algjörlega tekiš afstöšu meš Evrópusambandsžjóšunum, Bretum, Hollendingum og Žjóšverjum, gegn Ķslendingum og hagsmunum žeirra. Noršmenn og Danir hafa óviljugir gengiš meš. Ef almenningur ķ Noregi og Danmörku vissi aš žaš er veriš aš misnota svokallaša vinįttu okkar meš žeim hętti aš skuldbinda okkur til žess aš taka į okkur skuldabyršar sem viš getum alls ekki risiš undir, gegn žvķ aš fį lįn frį žessum löndum, žį yrši mjög mikil reiši almennings ķ žessum löndum ķ garš eigin stjórnvalda og aš sama skapi samśš meš okkur. Nś er reyndar komiš fram ķ fréttum, aš Noršmenn segja aš žeir sem haldi žvķ fram aš lįnveitingar Noršmanna til Ķslendinga séu tengdar lausn į Icesave-deilunni, fari meš ósannindi.

Svo eru einhverjir kjįnar hér aš segja aš viš eigum endilega aš reyna aš komast inn ķ Evrópusambandiš į mešan Svķar eru žar ķ forsvari. Svķar hafa reynst okkur fjandsamlegastir af öllum ķ žessu Icesave-mįli, žannig aš meš miklum ólķkindum er og ég held aš viš ęttum aš sękja sem minnst til žeirra.“

Afstaša til Icesave ljós

– En nś skrifašir žś sem sešlabankastjóri undir samninginn viš Alžjóšagjaldeyrissjóšinn įsamt Įrna Mathiesen, žįverandi fjįrmįlarįšherra, žar sem Icesave var nefnt, ekki satt?

„Žaš er alveg rétt. Žegar samningur er geršur fyrir hönd rķkis viš Alžjóšagjaldeyrissjóšinn, žį kemur žaš annars vegar ķ hlut fjįrmįlarįšherrans og hins vegar ķ hlut sešlabankastjórans aš undirrita slķkan samning. Hlutverk sešlabankastjórans meš slķkri undirritun hefur bara meš žaš aš gera aš stašfesta aš Sešlabankinn muni sinna žeim skyldum sem aš Sešlabankanum snśa ķ samstarfi viš Alžjóšagjaldeyrissjóšinn samkvęmt samningnum. Hlutverk Sešlabankans hefur ekkert meš žaš aš gera aš skuldbinda rķkiš til aš greiša peninga. Sį žįttur er algjörlega ķ höndum rķkisins, og aš lokum Alžingis.

Afstaša mķn til Icesave-samningsins liggur fyrir og kemur fram ķ bréfi sem ég ritaši žįverandi forsętisrįšherra, Geir. H. Haarde og hśn er óbreytt frį žvķ žaš bréf var ritaš.

Menn hafa notaš misfagrar lżsingar til žess aš lżsa Icesave-samningnum. Landrįš er eitt žeirra orša. Landrįš er afar stórt orš og kannski óžarfi aš menn séu aš nota slķkt orš. En žaš er grafalvarlegt aš menn séu aš semja um žaš, vitandi vits, aš žjóšin megi ekki bera ętlašar ofurskuldir undir dómstóla. Sérstaklega ef hśn trśir žvķ aš hśn beri ekki žessar skuldbindingar. Žetta eru ekki skuldbindingar ķslenska rķkisins, žetta eru ekki skuldbindingar ķslenskra borgara, žetta eru skuldir Landsbankans.

Ég sagši į fundi sem viš ķ Sešlabankanum įttum meš Halldóri J. Kristjįnssyni og Sigurjóni Ž. Įrnasyni, bankastjórum Landsbankans, snemma įrs 2008, žar sem žeir reifušu žau sjónarmiš Landsbankans aš rķkiš bęri įbyrgš į Icesave-skuldbindingum bankans: Žiš getiš śt af fyrir sig sett Björgólf Gušmundsson į hausinn og žiš eruš sjįlfsagt komnir langleišina meš žaš, en žiš hafiš ekkert leyfi til žess aš setja ķslensku žjóšina į hausinn.

Į žessum fundi ķ Sešlabankanum var ķtrekuš sś afstaša Sešlabankans aš Landsbankinn gęti ekki safnaš peningum endalaust erlendis og viš žį söfnun skapašist sjįlfkrafa rķkisįbyrgš į Ķslandi, rķkisįbyrgš sem ekki einn einasti alžingismašur hefši hugmynd um aš veriš vęri aš bśa til.“

Žurfa aš fara dómstólaleišina

– Hver er okkar samningsstaša aš žķnu mati, ef Icesave-samningurinn veršur felldur į Alžingi?

„Vandamįliš hlżtur aš vera žeirra, sem vilja sękja fjįrmuni til okkar. Žeir žurfa aš sanna aš žeir eigi heimtingu į žeim fjįrmunum, žeir žurfa aš sanna aš viš séum skuldbundin. Ef Bretar og Hollendingar geta sżnt fram į žaš fyrir dómstólum, aš viš séum žeim skuldbundin, žį gera žeir žaš og sękja žar meš sinn rétt. Žaš žarf enga rķkisįbyrgš.“

Yfirlżsingar rįšherra skaša

– Gefur žś žį ekkert fyrir stašhęfingar um žaš Davķš, aš viš veršum eins konar Kśba noršursins, ef samningurinn veršur felldur, enginn vilji lįna okkur, enginn vilji eiga ķ višskiptum viš okkur, og svo framvegis? Flękir žaš ekki mįlin umtalsvert aš ķslensk stjórnvöld hafa višurkennt aš viš séum skuldbundin Bretum og Hollendingum?

„Yfirlżsingar įkvešinna rįšherra um aš viš séum skuldbundin hafa vitanlega stórskašaš mįlstaš okkar, en eigum viš aš trśa žvķ aš žjóšir Evrópu muni ekki vilja fara aš lögum ķ žessum efnum? Viš segjum: Viš viljum borga allar okkar skuldbindingar, en viš viljum bara vita aš žęr séu okkar skuldbindingar.

Ég get ekki hugsaš mér aš vera žekktur fyrir aš borga ekki mķnar skuldbindingar. En ef mašurinn hér ķ nęsta hśsi skuldar eitthvaš og krefst žess aš ég greiši hans skuldir, žį get ég alls ekki hugsaš mér aš verša viš žeirri kröfu hans. Ég fęri meš slķkar kröfur fyrir dóm.

Žetta er ótrślegt klśšur sem stjórnvöld hafa komiš landinu ķ og viš gętum stefnt hér hrašbyri inn ķ einhverja eilķfšar fįtękt.“

Hryllilegustu mistök frį 1262

Davķš spyr hvernig stjórnvöld ętli aš bregšast viš aš sjö įrum lišnum. „Ef žaš er meiningin aš gera okkur aš eilķfšar fįtęklingum og stappa svo ķ okkur stįlinu į sama tķma og reyna aš telja kjark ķ fólk, meš žvķ aš segja aš viš žurfum ekki aš borga neitt af Icesave-skuldbindingum nęstu sjö įrin, žį er žaš aušvitaš engin huggun harmi gegn.

Tökum dęmi: Strax um mįnašamótin janśar febrśar var tilkynnt um aš hér yrši aš skera nišur rķkisśtgjöld um 20 milljarša króna į žessu įri. Jóhanna og Steingrķmur sįtu svo ķ tęplega hįlft įr og tilkynntu svo aftur aš žaš žyrfti aš skera nišur um 20 milljarša króna. Vitanlega skįru žau lķtiš sem ekkert nišur, heldur réšust ķ skattahękkanir, sem vitanlega hękkar skuldir allra, hękkar vķsitöluna og er okkur mjög dżrt.

Žessir tuttugu milljaršar króna, sem hefur tekiš allan žennan tķma aš įkveša hvernig veršur aflaš, eru bara helmingurinn af vöxtunum sem hlašast upp į einu įri vegna Icesave-skuldbindinganna.

Žetta eru einhver hryllilegustu mistök ķ samningsgerš sem hafa veriš gerš frį žvķ įriš 1262. Ég ętla ekki aš nota oršiš landrįš.“

Fengu aldrei gręnan eyri

Davķš vitnaši ķ bókina Forsętisrįšherrar Ķslands, žar sem Siguršur Lķndal prófessor ritar kaflann um Jón Magnśsson, sem sumir sögšu aš hefši ekki veriš mikill skörungur:

„Sveinn Björnsson segir frį višręšum Jóns Magnśssonar ķ Kaupmannahöfn viš sendiherra Svķa um ullarmįliš... Fóru žęr vinsamlega fram. Allt ķ einu stendur Jón Magnśsson upp, slęr ķ boršiš og segir: „Žaš žżšir ekki aš halda žessum višręšum įfram. Ķslenzka stjórnin hefur ekki skyldur til aš greiša ullareigendum neitt. Į mešan ég er ķ stjórninni skal ég sjį um aš žeir fįi aldrei gręnan eyri.“

Žetta kom sżnilega flatt upp į sendiherrann og višręšunum lauk rétt į eftir. Svķar fengu aldrei eyri samkvęmt śrskurši geršardóms sem skipašur var til aš leysa śr deilunni.“

Davķš segir: „Žarna héldu menn öšru vķsi į mįlum, heldur en nś er gert ķ Icesave-mįlum. Žaš vęri nś munur ef einhver töggur vęri ķ ķslenskum stjórnvöldum.“


100 AŠGERŠIR RĶKISSTJÓRNAR GEIRS HILMARS HAARDE Į 100 DÖGUM FRĮ HRUNI BANKANNA

Frįfarandi rķkisstjórn undir forystu Sjįlfstęšisflokksins lét hendur standa fram śr ermum ķ kjölfar žess aš bankakerfiš hrundi ķ október sķšastlišinn. Į fyrstu hundraš dögunum hefur rķkissstjórnin rįšist ķ hundraš ašgeršir ķ žįgu fjölskyldna og fyrirtękja ķ landinu. Žessi mįl eru bęši stór og smį en saman sżna žau aš mikiš hefur įunnist nś žegar og fjölmörg mįl veriš leyst. Žessar ašgeršir eru listašar upp hér aš nešan.

 

1. Setning neyšarlaganna veitti FME heimild til aš taka yfir starfsemi banka


2. Settur var upp upplżsingavefurinn www.island.is meš miklu magni af upplżsingum um efnahagsvandann og įętlun Alžjóšagjaldeyrissjóšsins


3. Sķmaver var sett upp ķ utanrķkisrįšuneytinu - 30 starfsmenn unnu į vöktum viš sķmsvörun frį kl. 8 - 22 alla virka daga fyrstu vikurnar eftir hruniš


4. Fjölmišlamišstöš var opnuš fyrir erlenda blašamenn ķ Mišbęjarskólanum frį 7. - 15. október


5. Nżtt embętti sérstaks saksóknara var stofnaš


6. Sérstök rannsóknarnefnd var skipuš til aš rannsaka ašdraganda hruns bankanna


7. Frumvarp dómsmįlarįšherra um skuldaašlögun hefur veriš kynnt žingflokkum


8. Samiš var viš Alžjóšagjaldeyrissjóšinn um lįnafyrirgreišslu og efnahagsįętlun til tveggja įra


9. Alžjóšlegt matsfyrirtęki, Oliver Wyman, var fengiš til aš vinna endurmat į eignum og skuldum nżju bankanna


10. Tilmęlum var beint til višskiptabankanna ķ eigu rķkisins um aš frysta afborganir skuldara į myntkörfulįnum

11. Óskaš var eftir samstarfi viš stjórnvöld ķ Lśxemborg um aš veita rannsóknarašilum naušsynlegan ašgang aš gögnum


12. Drįttarvextir voru lękkašir meš lagabreytingu


13. Vķštęk endurskošun hefur veriš hafin į löggjöf į fjįrmįlamarkaši


14. Reglugerš var sett um hįmarksfjįrhęš innheimtukostnašar


15. Vinnumįlastofnun var efld vegna aukins įlags


16. Atvinnuleysisbętur greiddar į móti hlutastarfi til aš sporna gegn atvinnuleysi


17. Réttur sjįlfstętt starfandi einstaklinga til atvinnuleysisbóta var rżmkašur


18. Atvinnuleysisbtękur voru hękkašar um įramót


19. Żmis vinnumarkašsśrręši voru efld


20. Réttur fólks til atvinnuleysisbóta samhliša žįtttöku ķ żmsum verkefnum var tryggšur


21. Sjįlfbošališastörf voru višurkennd sem virkt vinnumarkašsśrręši


22. Bošiš var upp į atvinnutengda endurhęfingu


23. Tryggšur var réttur til atvinnuleysisbóta samhliša nįmi


24. Skilyrši fyrir bśferlastyrkjum voru rżmkuš


25. Starfshópur var skipašur um leišir til aš sporna viš atvinnuleysi


26. Nż vķsitala tekin upp viš reikning į hśsnęšislįnum


27. Ķbśšalįnasjóši voru veitt śrręši til aš bregšast viš vegna greišsluvanda einstaklinga


28. Tilmęlum var beint til fjįrmįlastofnana um śrręši viš višskiptavini ķ greišsluerfišleikum


29. Lįnstķmi greišsluerfišleikalįna var lengdur


30. Ķbśšalįnasjóši var veitt heimild til aš annast leigumišlun ķbśšarhśsnęšis


31. Ķbśšalįnasjóši var veitt heimild til aš taka yfir ķbśšavešlįn fjįrmįlafyrirtękja


32. Starfsemi Rįšgjafarstofu um fjįrmįl heimilanna var efld


33. Ķslendingum erlendis var veitt fjįrhagsašstoš


34. Bętur, styrkir og frķtekjumark hękkušu um 9,6%


35. Lįgmarksframfęrslutryggingar lķfeyrisžega hękkušu um 20%


36. Reglum breytt žannig aš śttekt į séreignarsparnaši skerši ekki lengur lķfeyrisgreišslur


37. 100.000 króna frķtekjumark į atvinnutekjur örorkulķfeyrisžega framlengt


38. Stimpilgjöld voru felld nišur tķmabundiš


39. Skuldajöfnun barnabóta var felld nišur


40. Skuldajöfnun vaxtabóta į móti lįnum Ķbśšarlįnasjóšs var felld nišur


41. Tilmęlum beint til innheimtumanna um aukinn sveiganleika ķ samningum um gjaldfallnar skattakröfur


42. Heimild var veitt til aš endurgreiša vörugjöld og viršisaukaskatt af śtfluttum ökutękjum


43. Gjalddögum var frestaš og įlag į ašflutningsgjöldum, stašgreišslu og viršisaukaskatti var lękkaš


44. Persónuafslįttur hękkaši rķflega


45. Lögum um lķfeyrissjóši var breytt til aš liška fyrir stofnun endurreisnarsjóšs


46. Breytingar į lķfeyrissjóšslögum vegna śtgreišslu séreignarsparnašar viš 60 įra aldur


47. Fyrirtękjum var gert kleift aš gera įrsreikjninga upp ķ erlendri mynt


48. Stutt var viš sparisjóši meš framlagi


49. Innlausn lķfeyrissparnašar var heimiluš viš 60 įra aldur


50. Samkeppniseftirlitiš kynnti skżrslu undir titlinum „Öflug uppbygging - opnun markaša og efling atvinnustarfsemi"


51. Samkeppniseftirlitiš beindi tķu meginreglum um samkeppni til višskiptabanka ķ eigu rķkisins


52. Skżrsla Samkeppniseftirlitsins um krosseignatengsl kynnt


53. Gešsviš Landsspķtalans var eflt og veitt var sįlfręširįšgjöf vegna įfalls


54. Brįšažjónusta viš fólk sem lenti ķ tķmabundnum erfišleikum vegna umrótsins


55. Heilbrigšisstofnanir voru settar ķ višbragšsstöšu


56. Sameiginlegum tilmęlum var beint til stofnana heilbrigšisrįšuneytisins vegna velferšar barna


57. Bošiš var upp į fyrirlestra um višbrögš vegna įlags, kvķša, depuršar og svefnerfišleika


58. Heilbrigšisstofnanir greiddu lyfjafyrirtękjum upp skuldir svo fyrirtękin gętu haldiš uppi lyfjadreifingu ķ landinu


59. Styrkir Sjśkratrygginga Ķslands vegna hjįlpartękja hękkašir, m.a. vegna gengis ķslensku krónunnar


60. Styrkir Sjśkratrygginga v. nęringarefna og sérfęšis voru hękkašir


61. Sprotafyrirtęki fengu heimild til aš rįša starfsmenn af atvinnuleysisskrį įn žess aš bętur yršu skertar


62. Framlög ķ Tęknižróunarsjóš voru aukin


63. Sérstakir styrkir voru skilgreindir hjį Tęknižróunarsjóši til aš koma til móts viš žarfir ķ nśverandi efnahagsįstandi


64. Framlög voru tryggš til Frumtaks-samlagssjóšs sem fjįrfestir ķ lengra komnum sprotafyrirtękjum


65. Komiš var į fót frumkvöšlasetrum ķ samstarfi viš Landsbankann og Glitni


66. Fjįrfestingasamningur geršur vegna įlvers ķ Helguvķk


67. Auknum fjįrmunum veitt til kynningar į Ķslandi sem feršamannastaš


68. Heimild til aš veita aukanįmslįn fyrir tveggja mįnaša framfęrslu hjį nemum erlendis


69. Hękkun į vaxtastyrk vegna aukins fjįrmagnskostnašar į yfirdrįttarlįn nįmsmanna


70. Skeršingarhlutfall nįmslįna var lękkaš śr 10% ķ 5%


71. Forsendum ķ gengisśtreikningum nįmslįna var breytt - tryggši um 23% hękkun ķ žįgu nįmsmanna


72. Aukinn sveigjanleiki var veittur vegna greišsluerfišleika nįmsmanna


73. Tekjutengdar afborganir af nįmslįnum voru lękkašar


74. Settur var į fót bakhópur til aš fara yfir śrręši og nįmsframboš į framhaldsskólastigi


75. Tryggšar voru sveigjanlegar fjįrveitingar til framhaldsskóla į vorönn 2009 til aš allir sem žess óskušu fengju inngöngu ķ framhaldsskóla


76. Sérstök verkefnisstjórn var skipuš til aš leggja drög aš stefnumótun rįšuneytisins į sviši hįskólamįla og vķsinda vegna breyttra ašstęšna


77. Stofnašir voru žrķr vinnuhópar sem var fališ aš leggja fram tillögur um ašgeršir sem leitt gętu til aukinnar hagręšingar ķ öllum mįlaflokkum


78. Lögum var breytt til aš losa sveitarfélög undan žvķ aš greiša veršbętur į byggingarlóšir sem skilaš er


79. Lögveš vegna fasteignaskatts var lengt śr tveimur įrum ķ fjögur


80. Heimild var veitt ķ lögum til hękkunar śtsvars sveitarfélaga og auknu fé sett ķ Jöfnunarsjóš sveitarfélaga


81. Mannaflsfrekar framkvęmdir voru settar ķ forgang viš śthlutun fjįr til nżrra samgönguframkvęmda


82.Nefnd skipuš um įtak ķ žorskeldi meš įherslu į seišaeldi


83. Įkvešiš aš AVS-rannsóknasjóšur geti stutt viš rannsókna- og žróunarstarf ķ kręklingarękt


84. MATĶS ohf. bauš fram ašstöšu fyrir meistaranema ķ samstarfi viš fyrirtęki, sjóši og hįskóla


85. AVS-rannsóknasjóšur lagši aukna įherslu į styttri verkefni og slķkar umsóknir njóta forgangs viš śthlutun į styrkjum


86. Hįmarksafli ķ žorski var aukinn um 30 žśsund tonn, śr 130 žśsund tonnum ķ 160 žśsund tonn


87. Hvalveišar ķ atvinnuskyni hafa veriš heimilašar til įrsins 2013


88. Ķslensk stjórnvöld hafa stašiš fyrir fjölda funda ķ sendirįšum erlendis til aš śtskżra stöšu mįla į Ķslandi


89. Ašstoš var veitt til Ķslendinga erlendis, t.d. veittu sendiskrifstofur Ķslendingum erlendis lįn aš uppfylltum įkvešinum skilyršum


90. Krónunni var fleytt samhliša žvķ aš gripiš var til ašgerša til aš styrkja gengi hennar og koma ķ veg fyrir fjįrmagnsflótta


91. Virtur bankasérfręšingur, Mats Josefsson, var skipašur til aš stżra endurskipulagningu bankanna


92. Samiš var viš Evrópusambandiš um lausn Icesave-deilunnar og tryggt aš tekiš verši tillit til ķslenskra hagsmuna


93. Mikil hagręšing ķ rķkisrekstri umfram žaš sem įętlaš var til žess aš męta kröfum Alžjóšagjaldeyrissjóšsins ķ rķkisfjįrmįlum fyrir įriš 2009


94. Lįn allt aš žremur milljöršum dollara tryggš frį Danmörku, Finnlandi, Noregi og Svķžjóš, Rśsslandi og Póllandi


95. Bankarįšum hinna nżju banka var gert aš setja sér skżrar višmišunarreglur um fyrirgreišslu viš fyrirtęki ķ landinu


96. Įkvešiš var aš skipa óhįša umbošsmenn višskiptavina ķ hverjum banka


97. Lög voru sett til aš heimila rķkissjóši aš styšja viš mįlsókn į hendur breskum yfirvöldum vegna beitingu hryšjuverkalaga


98. Žingmenn og rįšherrar tóku į sig tķmabundna launalękkun um 5-15%


99. Verkefnastjóri var rįšinn til aš fylgja eftir ašgeršum rķkisstjórnarinnar og tryggja aukiš upplżsingaflęši


100. Sett var ķ gang vinna viš mįlshöfšun gegn breskum stjórnvöldum fyrir Mannréttindadómstól Evrópu


HVAŠ ER AŠ HEYRA - VILJA EKKI ARABAR Ķ EGYPTALANDI SKJÓTA SKJÓLSHŚSI YFIR ARABA FRĮ GAZA ? ? ? HVAR ER KĘRLEIKUR ŽEIRRA TIL ANNARRA ARABA OG ŽEIR KREFJAST AŠ BARA ĶSRAELSMENN SŻNI ? ? ?

Sannleikurinn er aušvitaš sį aš arabažjóširnar hafa aldrei viljaš taka viš flóttamönnum sem žeir hvöttu sjįlfir til uppreisnar ķ Ķsrael og ętlušu žar meš aš reka ķsraelana į haf śt. Žaš tókst ekki žökk sé góšum varnarher israelsmanna aš žeir nįšu aš hrekja žessa menn af höndum sér sem ętlušu žį feiga.

Hvernig stendur į žvķ aš žeir lįta žetta fók “bśa viš žennan kost ? Arabažjóširnar eru flestar žekktar fyrir aš vera vel fjįšar og gętu hęglega komiš til ašstošar ef žęr vildu. Sannleikurinn er sennilega sį aš žessar žjóšir viršast vilja halda žessum palestķnumönnum ķ eymd frekar en hitt ķ margar kynslóšir til aš geta bent į žį sem  fórnarlömb ķsraelsmanna.


mbl.is Flykkjast til Egyptalands
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

HVERNIG VĘRI NŚ AŠ MÓTMĘLA FYRIR UTAN HEIMILI ŽEIRRA SEM RAUNVERULEGA SPILUŠU Į BANKAKERFIŠ OG ŽJÓŠINA - Ž.E. HEIMILI ŚTRĮSARVĶKINGANNA ? ?

Hvernig vęri aš žessir mótmęlendur stęšu fyrir utan heimili hinna einu sönnu glęframanna sem Finnur Ingólfssonsettu žjóšinaLįrus Welding į hlišina ?  žeir hljóta aš geta fundiš heimili Björgólfanna, Björgólfur 4geislaBAUGSfešganna, Werneranna, Hannesar Smįrasonar, GIFT-glępamannanna og fleiri Jón Į Jóhannessonįžekkra. Žeir eru hinir raunverulegu glęframenn sem hafa sett allt į annan endann ķ žessu žjóšfélagi meš loftbóluframleišslu sinni og blekkingarleik viš hluthafa bankakerfisins, annarra en kjölfestuhluthafanna. Kjölfestufjįrfestarnir voru Žórólfur Gķslason og SIguršur Rśnar Rafnssoneinmitt aš žvķ er viršist žeir sömu og leiddu śtrįsina. Kjölfestumennirnir settu žęga kjölturakka sķna ķ bankastjórastólana og pössušu sķšan aš fara frekar varlega ķ aš lįna sjįlfum sérStjórn FL jśnķ 2006 śr eigin banka, en viršast hafa haft žann siš aš lįni Björgólfur žér žį lįnar žś Björgólfi ķ stašinn Jakob Valgeir Flosasono.s.frv.  . Žessir menn nutu reglna sem viš bśum viš frį evrópska efnahagssvęšinu og spilušu į žęr įsamt Žorsteinn M Jónssonžvķ aš vona aš fjįrmįlaeftirlit vęri nęgilega fjįrsvelt til aš geta ekki rįšiš nęgan mannskap til aš hafa fullt eftirlit meš biksvörtum geršum žeirra. Svei žessum svoköllušu aušmönnum.


mbl.is Nokkur hundruš į Austurvelli
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

ER ŽETTA SAMI MAŠURINN SEM SESTUR ER Ķ BANKARĮŠ GLITNIS OG TÓK ÓFRJĮLSRI HENDI EFNI ANNARS MANNS OG NOTAŠI ORŠRÉTT SEM SITT EIGIŠ Ķ KANDIDATSRITGERŠ VIŠ H.Ķ. ? - VAR SVIPTUR TITLINUM CANDIDATUS JURIS ŽĮ - EF SAMI, TREYSTA MENN ŽĮ SLĶKUM MANNI Ķ BANKARĮŠ ?

Hér į eftir kemur samantekt predikarans į greinarskrifum og blašafréttum um mįl Vilhjįlms Hans Vilhjįlmssonar frį žvķ ritstuldarmįl hans kom upp um įriš. Vihjįlmur Hans Vilhjįlmsson

Žaš žótti meš ólķkindum į žeim tķma aš hann fékk aš gera nżja ritgerš. Menn sögšu žaš ekki vera žekkt ķ hįskólasamfélögum heimsins sem eru vönd aš viršingu sinni, aš heimila slķkt eftir žvķlķka mešferš stśdents į efni annars manns ķ ritgerš sinni til kandidatsprófs.

Mįl manna var aš hann hafi notiš ętternis sķns - įhrifa föšurins. Hér skal ekki felldur neinn dómur um žaš, en vissulega var žetta hiš einkennilegasta mįl eins og fram kemur ķ įšur birtum opinberum skrifum um mįliš og hér eru birt .

“Tęplega helmingur meginmįls ritgeršarinnar, ž.e. 16 sķšur af 37, var tekinn meira og minna oršréttur śr texta sem annar mašur hafši samiš įn žess aš heimildar vęri getiš.”  

Fimmtudaginn 20. september, 2001 - Innlendar fréttir

"Lögfręšingur sviptur kandķdatstitli sķnum

DEILDARFUNDUR Lagadeildar Hįskóla Ķslands samžykkti ķ gęr aš svipta Vilhjįlm Hans Vilhjįlmsson lögfręšing kandķdatstitli og afturkallaši einkunn sem hann fékk fyrir lokaritgerš sem hann skrifaši viš deildina. DEILDARFUNDUR Lagadeildar Hįskóla Ķslands samžykkti ķ gęr aš svipta Vilhjįlm Hans Vilhjįlmsson lögfręšing kandķdatstitli og afturkallaši einkunn sem hann fékk fyrir lokaritgerš sem hann skrifaši viš deildina. Jafnframt samžykkti fundurinn aš heimila Vilhjįlmi aš skrifa nżja ritgerš viš Lagadeild eins og hann hafši óskaš eftir aš fį aš gera. Mįl Vilhjįlms kom upp ķ kjölfar žess aš Ślfar Hauksson stjórnmįlafręšingur vakti athygli Lagadeildar į aš kafla śr ritgerš sem hann skrifaši viš Félagsvķsindadeild Hįskólans vęri aš finna oršrétta ķ ritgerš Vilhjįlms. Ekkert var vķsaš til ritgeršar stjórnmįlafręšingsins ķ ritgeršinni og hennar var ekki getiš ķ heimildaskrį. Vilhjįlmur bar fyrir sig aš hann hefši fengiš sent efni frį žrišja ašili ķ tölvupósti til frjįlsrar notkunar. Ekki nįšist ķ Pįl Siguršsson, forseta Lagadeildar ķ gęr, en samkvęmt heimildum Morgunblašsins fékk Lagadeild afrit af tölvupóstinum og kemur žar fram aš Ślfar Hauksson sé höfundur textans. Ķ bréfi sem Ślfar sendi Lagadeild ķ įgśst kemur fram aš Vilhjįlmur hafi ķ fyrra óskaš eftir upplżsingum frį upplżsingafulltrśa ESB um sjįvarśtvegsstefnu ESB og aš fulltrśinn hafi sent ręšu sem Ślfar flutti ķ mars ķ fyrra į mįlžingi ķ Brussel til Vilhjįlms, en ręšan var byggš į BA-ritgerš Ślfars og greinum sem birst höfšu eftir hann ķ tķmaritinu Ęgi. "Vilhjįlmi ętti žvķ aš hafa veriš fullkomlega ljóst aš textinn vęri eftir mig og aš ég hefši flutt hann opinberlega," segir ķ bréfi Ślfars. Ķ tillögunni sem samžykkt var į deildarfundi Lagadeildar og deildin sendi til fjölmišla segir: "Deildarfundur samžykkir, aš einkunn fyrir kanķdatsritgerš Vilhjįlms Hans Vilhjįlmssonar, er nefnist "Um ķslenska fiskveišistjórnkerfiš og sjįvarśtvegsstefnu Evrópusambandsins og stöšu kvótakerfisins viš hugsanlega ašild Ķslands aš ESB", sem hann hlaut 18. maķ 2000, įsamt višurkenningu deildarinnar į aš hann hafi lokiš embęttisprófi, sęti afturköllun frį deginum ķ dag aš telja. Sś įkvöršun haggar ekki gildi žeirra einkunna, er hann hlaut viš deildina ķ öšrum nįms- og prófgreinum. Jafnframt samžykkir deildarfundur, aš veiting lęrdómstitilsins "candidatus juris" er Lagadeildin veitti honum 24. jśnķ 2000 aš afloknu embęttisprófi hans, sęti afturköllun frį sama tķma. Žį samžykkir deildarfundur fyrir sitt leyti, aš heimila honum aš rita kandķdatsritgerš aš nżju enda fullnęgi hann almennum skilyršum um skrįningu og önnur atriši." "

Sunnudaginn 30. september, 2001 - Sunnudagsblaš

"Višmiš um heimildanotkun į reiki

Lög og réttur eftir Pįl Žórhallsson

Hįskóli Ķslands, lagadeild, lögfręši. ŽAŠ hefur löngum veriš snar žįttur ķ akademķsku nįmi aš nemendur tileinki sér sjįlfstęš, heišarleg vinnubrögš og skilmerkilega sé gerš grein fyrir žvķ ķ ritgeršum hvar fanga hefur veriš leitaš. ŽAŠ hefur löngum veriš snar žįttur ķ akademķsku nįmi aš nemendur tileinki sér sjįlfstęš, heišarleg vinnubrögš og skilmerkilega sé gerš grein fyrir žvķ ķ ritgeršum hvar fanga hefur veriš leitaš. Ritstuldur er žvķ brot sem hvarvetna er litiš alvarlegum augum viš hįskóla. Tilkoma Netsins hefur valdiš miklum vanda ķ žessu sambandi žar sem nemendur geta skipst į ritgeršum įn žess aš kennarar hafi tök į aš koma auga į hvašan efniš er komiš. Haft er fyrir satt aš nś séu ķ boši mörg hundruš vefsetur į Netinu sem bjóši nemendum ritgeršir viš flest tękifęri, sjį t.d. http://www.schoolsucks.com.  Einnig eru til vefir sem berjast gegn žessu fyrirbęri samanber http://www.plagiarism.org. Af augljósum įstęšum veršur ritstuldur eša önnur ótilhlżšileg hagnżting į hugverkum annarra seint jafnumfangsmikiš vandamįl į Ķslandi og į stęrri mįlsvęšum. Žess vegna hefur mįl žaš sem kom upp viš lagadeildina ķ haust vakiš mikla athygli į mešan žaš žętti heldur hversdagslegt annars stašar og yrši frįleitt blašamatur. Kemur žar einnig til aš lagadeildin hefur veriš įkaflega vönd aš viršingu sinni hingaš til og žekkt fyrir aš gera miklar kröfur til nemenda sinna.

Lagadeild įtti fįrra kosta völ

Ķ greinargerš fyrir žeirri įkvöršun lagadeildar aš svipta Vilhjįlm H. Vilhjįlmsson kandķdatsnafnbót sem send var fjölmišlum sķšastlišinn fimmtudag eru mįlavextir raktir og rök borin fram. Viš lestur greinargeršarinnar veršur ekki annaš séš en aš óhjįkvęmilegt hafi veriš aš taka žessa įkvöršun og žį ekki endilega ķ lagalegum skilningi heldur meš tilliti til oršspors deildarinnar. Tęplega helmingur meginmįls ritgeršarinnar, ž.e. 16 sķšur af 37, var tekinn meira og minna oršréttur śr texta sem annar mašur hafši samiš įn žess aš heimildar vęri getiš. Er rakiš hvernig kandķdatinn komst yfir efniš og hvaša skilaboš fylgdu meš frį upplżsingafulltrśa ESB en allt hefur žaš veriš rękilega tķundaš ķ fjölmišlum. Segir ķ greinargeršinni aš kandķdatinum hafi hlotiš aš vera ljóst aš hann vęri aš nota höfundarverk nafngreinds manns įn žess aš afla sér leyfis. Žessi hįttsemi hafi veriš andstęš lögum og óskrįšri meginreglu svo og góšum sišum varšandi akademķsk vinnubrögš viš samningu rannsóknarritgeršar. Žaš er rķk įstęša fyrir lagadeild aš gera strangar kröfur um heišarleg vinnubrögš. Hśn hefur haft einkarétt į aš śtskrifa lögfręšinga, starfsstétt sem svo aftur hefur einkarétt samkvęmt lögum eša venju į żmsum žżšingarmiklum störfum žjóšfélaginu. Nęgir aš nefna aš dómarar, sem fara meš mikilvęgan žįtt rķkisvalds, eru skilyršislaust lögfręšimenntašir.

Hvaša kröfur eru geršar?

Žótt žetta mįl varši aušvitaš fyrst og fremst einn einstakling žį fer ekki hjį žvķ aš žaš vakni spurningar um hvort almennt sé nógu vel stašiš aš mįlum ķ lagadeild hvaš varšar leišbeiningar til nemenda um hvaš séu fręšilega višurkennd vinnbrögš. Fram kemur aš ķ ritgeršinni var hvergi vķsaš beint ķ rit eftir ašra menn heldur lįtiš duga aš hafa heimildaskrį aftast. Žaš kemur verulega į óvart aš slķk ritgerš skyldi teljast tęk sem lokaritgerš ķ lögfręši burtséš frį žeim annmörkum sem sķšar komu ķ ljós. Žį vekur žaš aušvitaš lķka spurningar hvort menn geti hikstalaust tekiš kafla śr stjórnmįlafręširitgerš og nżtt ķ lögfręšilegum skrifum. Į ekki nįlgun žessara tveggja fręšigreina aš vera ólķk meš einhverjum hętti? Ķ žessu sambandi hljóta menn aš staldra viš umsögn leišbeinandans og prófdómarans sem rakin er ķ greinargerš lagadeildar. Žeir segja mešal annars: "Žrįtt fyrir žann hnökra aš tilgreina ekki heimildina, sem nemandinn kvešst ekki hafa vitaš til aš hefši birst į prenti, og talsverša hnökra um efnisvališ, metum viš mįliš svo aš žeir hefšu ekki leitt til žess aš einkunn hefši veriš lękkuš ķ falleinkunn. Viš žetta mat er m.a. litiš til žess aš hluti efnisins var śr heimild, sem tilgreind var ķ ritgeršinni, en ašrir hlutar žess mismikilvęgir og lutu mjög aš lżsingu į stašreyndum og öšrum žekktum atrišum sem m.a. höfšu komiš fram ķ fyrirlestrum undirritašs kennara. Einnig er litiš til ritgeršarinnar aš öšru leyti. Meš hlišsjón af framangreindu teljum viš aš ekki sé fullnęgjandi įstęša til žess aš próf viškomandi verši ómerkt." Žessi umsögn var gerš į žvķ stigi žegar ekki var ljóst hvašan nįkvęmlega efniš, sem fariš var svo frjįlslega meš, var komiš og mótast sjįlfsagt af žvķ. Samt er erfitt aš fį botn ķ hana. Leišbeinandinn og prófdómarinn viršast vera aš segja aš jafnvel žótt žeir hefšu vitaš, žegar einkunn var gefin, aš hartnęr helmingur meginmįlsins var skrifašur af öšrum manni en nemandanum žį hefšu žeir ekki fellt hann! Mašur spyr sig, hvar eru mörkin eiginlega dregin? Hlżtur žaš ekki aš vera ašalmarkmišiš meš gerš ritgeršar aš žar sżni menn aš žeir séu fęrir um sjįlfstęš, akademķsk vinnubrögš? Ef drjśgur hluti er fenginn beint frį öšrum žį er aušvitaš ekki um slķkt aš ręša. Lagadeild hefši gjarnan mįtt lįta ķ ljósi aš hśn vęri ekki sammįla žessari afstöšu. Žess ķ staš segir hśn: "Ķ bréfi Stefįns Mįs Stefįnssonar prófessors, umsjónarkennara meš viškomandi kandķdatsritgerš, og prófdómarans, Jóns Ögmundar Žormóšssonar skrifstofustjóra, til deildarforseta, dags. 5. september 2001 ... er einvöršungu fjallaš um einkunn, mišaš viš aš umrędd gögn hefšu veriš notuš ķ góšri trś, en žar er hins vegar ekki tekin afstaša til žess, hvort framin hafi veriš brot į gildandi reglum og afleišinga žess." Hvaš er góš trś ķ žessu sambandi? Žaš er vissulega ekki jafnalvarlegt aš notfęra sér efni annars manns ķ hįskólaritgerš meš leyfi og įn hans leyfis. Annaš varšar viš höfundarlög en hitt ekki. Hvort tveggja hlżtur hins vegar - ef heimildar er ekki getiš - aš vera ķ sjįlfu sér jafnmikiš brot į meginreglum um žaš hvernig eigi aš vinna fręširitgeršir meš heišarlegum hętti.

Lögfręšingar lķti ķ eigin barm

Žaš er įkaflega aušvelt aš fyllast vandlętingu žegar mįl af žessu tagi kemur upp. Menn skyldu samt heldur lķta ķ eigin barm og spyrja hvort žeir hafi alltaf sjįlfir fariš rétt meš heimildir. Mjög misjafnt er hvernig lögfręšingar og meira aš segja lagaprófessorar standa žar aš verki. Ķ litlu samfélagi komast menn gjarnan upp meš slakleg vinnubrögš žvķ enginn žorir aš halda uppi gagnrżni. Ķ stęrri žjóšfélögum rķkir samkeppni milli hįskóla og gagnkvęmt ašhald žar sem slök fręšimennska er umsvifalaust skotin ķ kaf. Žaš hvarflar žvķ aš manni aš mįl Vilhjįlms megi aš einhverju leyti rekja til žess aš višmiš um hvernig standa eigi aš verki séu į reiki mešal annars vegna žess aš lęrimeistararnir, og žį er ég ekki aš tala um einstaka menn, eru ekki meš žessa hluti alveg į hreinu sjįlfir.

Stjórnsżslužįtturinn

Eins og fram hefur komiš ķ fjölmišlum getur Vilhjįlmur skotiš įkvöršun lagadeildar til hįskólarįšs. Žašan mętti svo skjóta mįlinu til įfrżjunarnefndar hįskóla. Lögmašur Vilhjįlms hefur haldiš žvķ fram aš žaš skorti lagaheimild fyrir įkvöršun lagadeildar. Žaš er vissulega rétt aš engar skrįšar reglur eru um žaš hvernig eigi aš taka į mįli sem žessu innan Hįskóla Ķslands eša deilda hans. Lagadeild byggir aš verulegu leyti į óskrįšum meginreglum. Žessum skorti į skrįšum reglum sem og hugsanlegum formgöllum į mešferš mįlsins mį aušvitaš bera viš ef vilji er fyrir hendi ašhalda mįlinu til streitu. Margir velta žvķ sjįlfsagt fyrir sér hvernig į žvķ stendur aš Vilhjįlmur sętti sig ekki viš įkvöršun sem hann baš sjįlfur um meš bréfi ķ įgśstlok. Lagadeild byggir einmitt į žvķ ķ įkvöršun sinni aš kandķdatinn hafi sjįlfur óskaš eftir aš fį aš skrifa nżja ritgerš og aš embęttisprófiš yrši ómerkt. Mįliš er samt ekki svona einfalt. Įšurnefnd umsögn leišbeinanda og prófdómara žar sem žeir töldu aš ritgeršin hefši žrįtt fyrir allt ekki hlotiš falleinkunn gaf Vilhjįlmi aušvitaš byr undir bįša vęngi. Er spurning hvort bréf lögmanns hans til lagadeildar 13. september žar sem allur réttur er įskilinn til aš bera fram andmęli og bent į aš deildin geti ekki hnekkt nišurstöšu umsjónarkennara og prófdómara verši ekki aš tślkast sem afstöšubreyting Vilhjįlms aš žessu leyti.

Višurlög

Heyrst hafa dęmi žess aš til séu hįskólar erlendis žar sem rithnupl eša önnur stórlega vafasöm mešferš heimilda varši skilyršislausum brottrekstri. Mį ķ žvķ ljósi segja aš žaš sé allvel sloppiš aš fį aš skila inn nżrri ritgerš og halda einkunn ķ öllum öšrum nįmskeišum. Żmsir innan hįskólans velta žvķ nś fyrir sér hvort žessar verši mįlalyktir eša hvort hįskólayfirvöld eigi meš einhverjum hętti aš lįta mįliš til sķn taka. Samkvęmt lögum um Hįskóla Ķslands er žaš rektor sem hefur agavald yfir nemendum. Hann getur veitt įminningar eša jafnvel beitt brottrekstri tķmabundiš eša fyrir fullt og allt. Ef Vilhjįlmur innritast į nż į 5. įr laganįms er spurning hvort agavald rektors yfir honum rakni ekki viš į nż. Kynni hann aš vilja taka strangar į mįlum en lagadeildin gerši til žess mešal annars aš senda skżr skilaboš til annarra nemenda um aš krafan um sjįlfstęš, heišarleg vinnubrögš sé ekkert grķn. Aftur į móti kann aš vera erfitt um vik aš grķpa fram fyrir hendur lagadeildar žegar reglur um žetta efni eru aš miklu leyti óskrįšar eins og fyrr segir. Sżnir žaš žó best aš naušsynlegt er aš festa ķ lög reglur um mįlsmešferš žegar mįl af žessu tagi koma upp.Höfundur er lögfręšingur į mannréttindaskrifstofu Evrópurįšsins. Skošanir sem fram kunna aš koma ķ žessari grein eru į įbyrgš höfundar. Vinsamlegast sendiš įbendingar um efni til pall@evc.net. "  

Föstudaginn 22. febrśar, 2002 - Innlendar fréttir

"Įminntur af rektor

PĮLL Skślason, rektor Hįskóla Ķslands, hefur įminnt Vilhjįlm H. Vilhjįlmsson, nema viš lagadeild HĶ, fyrir brot į reglum um notkun heimilda ķ ritgeršum viš HĶ. PĮLL Skślason, rektor Hįskóla Ķslands, hefur įminnt Vilhjįlm H. Vilhjįlmsson, nema viš lagadeild HĶ, fyrir brot į reglum um notkun heimilda ķ ritgeršum viš HĶ. Ķ september svipti lagadeild skólans Vilhjįlm lögfręšingstitli og afturkallaši einkunn sem hann fékk fyrir lokaritgerš sķna, en heimilaši honum aš skrifa nżja ritgerš viš deildina. Rektor segir aš Vilhjįlmur fįi nś aš ljśka nįmi en hvergi megi śt af bera hér eftir ellegar verši honum vikiš śr skólanum. "

Žrišjudaginn 25. september, 2001 - Innlendar fréttir

"Ósamręmi ķ yfirlżsingu kandidats

ÓSAMRĘMI er į milli frįsagnar Vilhjįlms H. Vilhjįlmssonar lögfręšings af tölvupóstsendingum Ašalsteins Leifssonar varšandi heimildanotkun ķ kandidatsritgerš Vilhjįlms, og tölvupóstsins, sem Ašalsteinn sendi į sķnum tķma. ÓSAMRĘMI er į milli frįsagnar Vilhjįlms H. Vilhjįlmssonar lögfręšings af tölvupóstsendingum Ašalsteins Leifssonar varšandi heimildanotkun ķ kandidatsritgerš Vilhjįlms, og tölvupóstsins, sem Ašalsteinn sendi į sķnum tķma. Ķ yfirlżsingu, sem Vilhjįlmur sendi frį sér sl. fimmtudag kvešst hann hafa notaš brot śr fyrirlestri Ślfars Haukssonar ķ žeirri "góšu trś aš Ašalsteinn vęri höfundur žess", og honum hafi veriš ókunnugt um uppruna efnisins. Ašalsteinn Leifsson sendi Vilhjįlmi hins vegar tölvupóst dagsettan 8. mars 2000 įsamt višhengjum. Ķ póstinum, sem Morgunblašiš hefur undir höndum, segist Ašalsteinn senda Vilhjįlmi skilaboš ķ Word-skjali merktu villi.doc og er skjališ ennfremur efst į lista yfir fjögur višhengi. Ķ žessu fyrsta višhengi er Vilhjįlmi mešal annars gerš grein fyrir aš Ašalsteinn sé ekki höfundur alls efnisins žar sem segir: "Góšan dag Villi! Afsakašu aš ég sendi žér ekki lķnu fyrr en ég hef veriš upp fyrir haus ķ stórum verkefnum og žurfti auk žess aš taka smį frķ vegna flutninga og veikinda. Mešfylgjandi er fyrirlestur sem Ślfar Hauksson hélt fyrir skömmu um mögulega ašild Ķslands aš sjįvarśtvegsstefnu ESB į fundi ķ Brussel og ennfremur eldri grein sem ég skrifaši um sama mįl." Sķšar ķ sama višhengi minnist Ašalsteinn ķ tvķgang aftur į Ślfar. Ķ yfirlżsingu frį Vilhjįlmi er žetta stašfest žar sem hann segir: "Ķ einu af žessum višhengjum kom fram aš eitt žeirra vęri fyrirlestur sem Ślfar Hauksson stjórnmįlafręšingur flutti į fundi ķ Brussel. Žaš višhengi, eins og hin, var žó algjörlega ómerkt." Ķ nęstu setningu ķ sömu yfirlżsingu segir Vilhjįlmur: "Tveimur mįnušum sķšar notaši ég hluta af žessu efni įsamt öšrum heimildum viš gerš kandidatsritgeršar minnar ķ žeirri góšu trś aš Ašalsteinn vęri höfundur žess. [...] Žegar mér varš ljóst hvernig mįlum var hįttaš, en žaš var ķ kjölfariš į kvörtun Ślfars Haukssonar til lagadeildar, hafši ég žegar samband viš Ślfar og skżrši honum frį mįlavöxtum. Ég baš hann afsökunar į žessum mistökum mķnum og ķtrekaši viš hann aš mér hefši veriš ókunnugt um uppruna efnisins." Mįl Vilhjįlms kom upp ķ kjölfar žess aš Ślfar Hauksson stjórnmįlafręšingur vakti athygli lagadeildar į aš kafla śr ritgerš sem hann skrifaši vęri aš finna oršréttan ķ ritgerš Vilhjįlms. Ekkert var vķsaš til ritgeršar stjórnmįlafręšingsins ķ ritgeršinni og hennar var ekki getiš ķ heimildaskrį. Vilhjįlmur bar fyrir sig aš hann hefši fengiš sent efni frį žrišja ašila, Ašalsteini Leifssyni, ķ tölvupósti til frjįlsrar notkunar. Lagadeild fékk afrit af tölvupóstinum og kemur žar fram eins og fyrr segir aš Ślfar Hauksson er höfundur textans. Ekki nįšist ķ Vilhjįlm H. Vilhjįlmsson. Siguršur G. Gušjónsson hrl., lögmašur Vilhjįlms, sagši skjólstęšing sinn staddan ķ śtlöndum en vildi annars ekki tjį sig um mįliš.""

 

 

Innlent |mbl.is | 19.9.2001 | 17:55

"Kandķdatsritgerš ķ lögfręši afturkölluš

Į deildarfundi lagadeildar Hįskóla Ķslands ķ dag var samžykkt aš afturkalla kandķdatsritgerš Vilhjįlms H. Vilhjįlmssonar, Um ķslenska fiskveišistjórnunarkerfiš og sjįvarśtvegsstefnu Evrópusambandsins og stöšu kvótakerfisins viš hugsanlega ašild Ķslands aš ESB. Jafnframt afturkallaši lagadeild višurkenningu į žvķ aš Vilhjįlmur hefši lokiš embęttisprófi og lęrdómstitillinn candidatus juris, sem deildin veitti Vilhjįlmi, var einnig afturkallašur. Deildarfundurinn samžykkti aš heimila Vilhjįlmi aš rita kandķdatsritgerš aš nżju aš fullnęgšum almennum skilyršum um skrįningu og önnur atriši.Vilhjįlmur var sakašur um aš hafa tekiš efni upp śr ritgerš sem skrifuš var viš félagsvķsindadeild. Hlutar ritgeršarinnar birtust sķšar sem blašagreinar en Vilhjįlmur fékk žęr sendar ķ tölvupósti frį žrišja ašila įn žess aš žar vęri getiš hvar žęr hefšu birst og notaši Vilhjįlmur efniš ķ ritgerš sķna.

Eftir aš mįliš kom upp sendi Vilhjįlmur lagadeild bréf žar sem hann fór fram į aš einkunn hans fyrir ritgeršina yrši afmįš og aš hann fengi jafnframt aš innritast aftur ķ Hįskólann til aš skrifa nżja ritgerš."

 Innlent |mbl.is | 20.9.2001 | 17:28

"Segir aš ašeins umsjónarkennari og prófdómari geti ógilt kandķdatsritgerš.

Vilhjįlmur H. Vilhjįlmsson, sem lagadeild Hįskóla Ķslands svipti ķ gęr lęrdómstitli lögfręšings meš žvķ aš ógilda kandķdatsritgerš hans, segir aš ašeins umsjónarkennari og prófdómari geti afturkallaš einkunn hans en forseti lagadeildar hafi haft žaš aš engu. Segir Vilhjįlmur aš framhald mįlsins sé ķ höndum lögmanns sķns.Fram kom ķ fréttum Rķkisśtvarpsins ķ dag aš innan hįskólans verši fariš yfir allt mįliš og žar velti menn vöngum yfir žvķ hver sé įbyrgš leišbeinanda og prófdómara.Yfirlżsing Vilhjįlms er eftirfarandi:Kandķdatsritgerš mķn, sem hefur veriš nokkuš til umręšu ķ fjölmišlun upp į sķškastiš, var mešal annars samin meš hlišsjón af gögnum sem Ašalsteinn Leifsson, fyrrverandi upplżsingafulltrśi ESB fyrir Ķsland, sendi mér ķ marsbyrjun įriš 2000 meš tölvupósti. Ķ oršsendingunni tók Ašalsteinn fram aš žar vęru persónlegar hugleišingar og vangaveltur hans. Žęr vęru mér til frjįlsra afnota og hann vildi ekki aš sķn yrši getiš sem heimildarmanns. Žetta ķtrekaši Ašalsteinn viš mig ķ samtali sķšar og bar viš stöšu sinni hjį ESB. Meš oršsendingunni fylgdu fjögur višhengi, alls um 50 blašsķšur, sem fjöllušu um fiskveišistjórnunarkerfi ESB. Ķ einu af žessu višhengjum kom fram aš eitt žeirra vęri fyrirlestur sem Ślfar Hauksson, stjórnmįlafręšingur hefši flutt į fundi ķ Brussel. Žaš višhengi, eins og hin, var žó algjörlega ómerkt.Tveimur mįnušum sķšar notaši ég hluta af žessu efni įsamt öšrum heimildum viš gerš kandķdatsritgeršar minnar ķ žeirri góšu trś aš Ašalsteinn vęri höfundur žess. Sķšar kom ķ ljós aš hluti af žessum texta hafši įšur veriš birtur opinberlega. Um žaš var mér algjörlega ókunnugt. Žegar mér varš ljóst hvernig mįlum var hįttaš, en žaš var ķ kjölfariš į kvörtun Ślfars Haukssonar til lagadeildar, hafši ég žegar samband viš Ślfar og skżrši honum frį mįlavöxtum. Ég baš hann afsökunar į žessum mistökum mķnum og ķtrekaši viš hann aš mér hefši veriš ókunnugt um uppruna efnisins.Eftir aš žetta mįl kom upp ķ lok įgśst fór forseti lagadeildar, Pįll Siguršsson, žess formlega į leit viš umsjónarkennara minn Stefįn Mį Stefįnsson, prófessor og prófdómarann Jón Ögmund Žormóšsson, lögfręšing, aš žeir létu ķ ljós įlit sitt į mįlinu. Eftir aš hafa fariš yfir ritgeršina aš nżju og boriš hann saman viš fyrirliggjandi gögn ķ mįlinu er nišurstaša žeirra eftirfarandi:„Žrįtt fyrir žann hnökra į aš tilgreina ekki heimildina, sem neminn kvešst ekki hafa vitaš til aš hefši birst į prenti, og talsverša hnökra um efnisvališ, metum viš mįliš svo aš žeir hefšu ekki leitt til žess aš einkunn hefši veriš lękkuš ķ falleinkunn. Viš žetta mat er m.a. litiš til žess aš hluti efnisins var śr heimild, sem tilgreind var ķ ritgeršinni, en ašrir hlutar žess mismikilvęgir og lutu mjög aš lżsingu į stašreyndum og öšrum žekktum atrišum sem m.a. höfšu komiš fram ķ fyrirlestrum undirritašs kennara. Einnig er litiš til ritgeršarinnar aš öšru leyti.Meš hljšsjón af framgreindu teljum viš ennfremur aš ekki sé fullnęgjandi įstęša til žess aš próf viškomandi verši ómerkt.”Žessa formlegu įlitsgerš umsjónarkennara og prófdómara, sem einir geta afturkallaš einkunn mķna, hefur forseti lagadeildar, Pįll Siguršsson, haft aš engu eins og reyndar allt annaš sem styšur sjónarmiš mķn ķ mįlinu. Pįll hefur ķ žessu mįli komiš fram sem rannsakandi, įkęrandi og dómari. Žaš lżsir kannski best framgöngu hans ķ žessu mįli aš hann kaus aš birta mér fyrrnefnda įkvöršun um ógildingu ritgeršar minnar og afturköllun į lögfręšiprófi mķnu, ķ fjölmišlum.Framhald žessa mįls er ķ höndum lögmanns mķns, Siguršar G. Gušjónssonar hrl." 

 Innlent |mbl.is | 24.9.2001 | 15:34 

"Efni ķ tölvupósti var ekki til "frjįlsra afnota"

Ašalsteinn Leifsson segir aš ķ tölvupósti, sem hann sendi Vilhjįlmi H. Vilhjįlmssyni hafi hvergi komiš fram aš efni hans vęri Vilhjįlmi til "frjįlsra afnota", eins og Vilhjįlmur sagši fram ķ yfirlżsingu sem hann sendi fjölmišlum ķ kjölfar žess aš lagadeild Hįskóla Ķslands afturkallaši kandķdatsritgerš hans ķ lögfręši.Yfirlżsing frį Ašalsteini er eftirfarandi:Žar sem nafn undirritašs hefur dregist inn ķ opinberar umręšur um kandidatsritgerš Vilhjįlms H. Vilhjįlmssonar viš lagadeild Hįskóla Ķslands, tel ég rétt aš eftirfarandi komi fram:Vilhjįlmur leitaši til mķn ķ mars 2000 eftir ašstoš vegna kandidatsritgeršar sem hann vann aš um hugsanlega ašild Ķslands aš sjįvarśtvegsstefnu Evrópusambandsins (ESB). Žį var ég upplżsingafulltrśi fyrir fastanefnd framkvęmdastjórnar ESB gagnvart Ķslandi og Noregi meš ašsetur ķ Osló. Ég sendi tölvupóst 8. mars 2000 sem svar viš fyrirspurn Vilhjįlms. Ég varšveitti tölvupóstinn og višhengin viš hann.Ķ tölvupóstinum tek ég fram aš Evrópusambandiš hafi enga opinbera skošun į žvķ hver yrši hugsanlega nišurstaša hugsanlegra ašildarvišręšna viš Ķsland um sjįvarśtveg og žvķ vilji ég ekki tjį mig um žį spurningu sem upplżsingafulltrśi framkvęmdastjórnar ESB. Hins vegar geti ég sent honum mķnar persónulegu vangaveltur um žessa mikilvęgu spurningu.Oršréttur texti tölvupóstsins er eftirfarandi:

„Thar sem eg get adeins skrifad a "skollotri" islensku i frjalsum texta sendi eg ther skilabod i Word skjali (villi.doc). Athugadu ad ESB hefur enga skodun a hugsanlegri adildarumsokn fra Islendingum og tjair sig ekki um hugsanlega nidurstodu hugsanlegra samningavidraedna vegna hugsanlegrar umsoknar! Thetta eru thvi personulegar paelingar minar."

Meš tölvupóstinum sendi ég fjögur višhengi: Bréf frį mér (villi.doc) žar sem ég gerši grein fyrir helstu hugmyndum mķnum um efniš (2 blašsķšur), fyrirlestur sem Ślfar Hauksson skrifaši og flutti um svipaš leiti ķ Brussel (11 blašsķšur), kafli sem ég skrifaši um samvinnu Ķslands og ESB og var gefin śt ķ bók (23 blašsķšur) og grein sem ég skrifaši um sjįvarśtvegsstefnu ESB ķ Morgunblašiš 27. september 1996 (2 blašsķšur).Ķ bréfi mķnu til Vilhjįlms gerši ég grein fyrir hverju višhengi fyrir sig. Žar segir:

„Mešfylgjandi er fyrirlestur sem Ślfar Hauksson hélt fyrir skömmu um mögulega ašild Ķslands aš sjįvarśtvegsstefnu ESB į fundi ķ Brussel og ennfremur eldri grein sem ég skrifaši um sama mįl. Lęt aš gamni einnig fylgja meš smį kafla sem ég skrifaši um samskipti Ķslands og ESB ķ bók sem Išntęknistofnun gaf śt seint į sķšasta įri. Eins og žś sérš, žį erum viš Ślfar efnislega sammįla eftir athuganir okkar en ég vil žó leggja rķka įherslu į aš ašildarvišręšur eru pólitķskt ferli sem ręšst af mörgum žįttum og nišurstaša er ekki gefin fyrirfram..."

Ennfremur segir ķ bréfinu:

Ef žś hefur fengiš ritgeršina hans Ślfars į bókasafninu hefur žś įgętis yfirlit yfir helstu rök fyrir žvķ aš Ķslendingar ęttu aš fį višunandi lausn ķ sjįvarśtvegi..."

Įstęša žess aš ég hafši fyrirlestur Ślfars undir höndum er sś aš ég var Ślfari einnig innan handar um öflun heimilda og viš įttum ķ fręšilegum samręšum um efniš.Ķ tölvupósti mķnum til Vilhjįlms kemur hvergi fram aš efni hans vęri Vilhjįlmi til „frjįlsra afnota", eins og Vilhjįlmur heldur fram ķ Morgunblašinu 21. september sl.. Žegar Vilhjįlmur hringdi til aš žakka mér fyrir sendinguna sagši ég ašspuršur aš hann gęti aš sjįlfsögšu stušst viš og nżtt persónulegar vangaveltur mķnar ef honum žęttu žęr skynsamlegar. Sś stašhęfing Vilhjįlms aš ég gęfi honum žar meš heimild til aš „nota aš vild" fyrirlestur Ślfar Haukssonar er śr lausu lofti gripin. Ķ bréfi mķnu til Vilhjįlms stendur svart į hvķtu hvašan fyrirlesturinn kemur.Eftir aš mįl Vilhjįlms H. Vilhjįlmssonar kom upp og fór til umfjöllunar lagadeildar Hįskóla Ķslands sendi ég (4. september), meš samžykki Vilhjįlms, afrit af tölvupóstinum og višhengjum hans til lagadeildarinnar."

Ašalsteinn Leifsson 

Innlent | Morgunblašiš | 26.9.2001 | 05:55

""Alrangar fullyršingar"

Pįll Siguršsson, forseti lagadeildar Hįskóla Ķslands, segir žann hluta yfirlżsingar Vilhjįlms H. Vilhjįlmssonar sem snżr aš sjįlfum sér og störfum lagadeildar alrangan."Mįliš er afgreitt frį lagadeild og ég hef ekkert annaš um žaš aš segja. Vilhjįlmur getur įfrżjaš śrskurši lagadeildar til hįskólarįšs sem er ęšsti ašili innan hįskólans en geri hann žaš ekki stendur śrskuršur lagadeildar," sagši Pįll.Vilhjįlmur, sem lagadeild Hįskóla Ķslands svipti ķ sķšustu viku lęrdómstitli lögfręšings meš žvķ aš ógilda kandķdatsritgerš hans, segir aš ašeins umsjónarkennari og prófdómari geti afturkallaš einkunn hans."Žessar fullyršingar Vilhjįlms eru einfaldlega alrangar, lagadeild śrskuršar um mįl af žessu tagi. Žaš var mikil vinna lögš ķ śrskuršinn innan lagadeildarinnar og svona įkvöršun hefši aldrei veriš tekin įn žess aš hśn vęri mjög vel rökstudd," sagši Pįll og įréttaši aš mįl Vilhjįlms vęri einstakt innan deildarinnar og ķ raun alls hįskólans žar sem sambęrileg mįl hefšu ekki komiš upp įšur.Spuršur hvort menn innan hįskólans velti vöngum yfir žvķ hver sé įbyrgš leišbeinanda og prófdómara segir Pįll aš stjórnsżslumįliš snśist um Vilhjįlm en mįliš hafi vissulega vakiš upp mikla umręšu mešal hįskólaprófessora um einkunnagjöf og slķkt en vildi aš öšru leyti ekki tjį sig um hlut umsjónarkennara og prófdómara. "
mbl.is Nż bankarįš skipuš
Tenging viš žessa frétt hefur veriš rofin vegna kvartana.

ER HÉR UM AŠ RĘŠA TRŚVERŠUGA FRĮSÖGN ? ? ÖLLUM ÖŠRUM UM AŠ KENNA - MAN EINHVER EFTIR HAFSKIP ?? ŽAR VAR GJALDŽROTIŠ SAGT ÖLLUM ÖŠRUM UM AŠ KENNA ŽÓ SVO AŠ SKŻRSLA STJÓRNENDA FYRIR SKIPTARÉTTI REYKJAVĶKUR GEFI EKKI NEITT SLĶKT Ķ SKYN NEMA SĶŠUR SÉ !

Predikarinn birtir hér vištal ofurblašamannsins Agnesar Bragadóttur viš Björgólf Gušmundsson śr sunnudagsśtgįfu Morgunblašsins.. Vištališ er stórfróšlegt fyrir kannski margra hluta sakir, en žį helsta aš ófarnašur Björgólfs um įratugina er öllum mögulegum öšrum aš kenna heldur en honum sjįlfum. Er hann lagšur ķ einelti eša hvaš ? ? ? Dęmi hver fyrir sig.

 

Mķn erfišasta reynsla 

Eftir Agnesi Bragadóttur

Agnes Bragadóttiragnes@mbl.is

"Björgólfur Gušmundsson hefur į undanförnum fimm til sex įrum veriš einn af forystumönnum žessa žjóšfélags, sannkallašur mįttarstólpi, žaš fer ekkert į milli mįla, žótt hann hafi ekki veriš einn af stjórnmįlaleištogum okkar. Hann hefur markaš sér sinn sess sem leišandi afl į sviši samfélagsmįla, menningar og lista, auk žess sem hann hefur veriš öflugur leištogi į sviši ķžrótta, ekki sķst knattspyrnu, bęši hér į landi og ķ Bretlandi. Allar götur frį žvķ aš Björgólfur keypti rįšandi hlut ķ Landsbankanum viš einkavęšinguna, įsamt syni sķnum Björgólfi Thor og Magnśsi Žorsteinssyni, hefur hann veriš opinber persóna, sem gjörvöll žjóšin hefur fylgst meš. Lķkja mį endurkomu Björgólfs ķ ķslenskt athafnalķf viš fuglinn Fönix, sem reis śr öskunni. Hann og žeir fešgar bįšir hafa žessi įr veriš umdeildir, en žó hafa žeir lķklega veriš fleiri, sem samglöddust žeim, į mešan allt lék ķ lyndi.

Björgólfur féllst į aš ręša mįlefni Landsbankans, eignastöšu sķna, hvaš var gert rétt og hvaš var gert rangt, įbyrgšina į žvķ aš svo fór sem fór og fleira, ķ samtali viš Morgunblašiš.

– Björgólfur. Nś eru ašeins sex įr lišin frį žvķ bankarnir voru einkavęddir. Varla geršir žś žér ķ hugarlund aš žś ęttir eftir aš standa ķ žessum sporum, svo fįum įrum eftir einkavęšingu. Hvernig upplifir žś žaš hrun sem viš erum nś aš ganga ķ gegnum?

Björgólfur 1„Žetta er vitanlega erfitt fyrir alla og einnig fyrir mig. Žetta hefur veriš žaš verkefni sem ég hef helgaš tķma minn sķšustu sex įrin. Ég hef haft afskaplega gaman af žessari vinnu, sérstaklega meš fólkinu, sem hefur byggt upp Landsbankann meš okkur.

Žar er mikiš af ungu, vel menntušu og hęfileikarķku fólki sem hefur veriš einstaklega skemmtilegt og gefandi aš vinna meš. Ég held aš ekki nokkur lifandi mašur hafi séš fyrir, aš žęr alžjóšlegu hamfarir sem hafa rišiš yfir efnahags- og fjįrmįlalķf heimsins, yršu af žeirri stęršargrįšu, sem nś er komiš į daginn aš er stašreynd. Žó svo aš viš teljum aš viš į Ķslandi höfum lent illa ķ žvķ, žį er žetta engu aš sķšur afleišing af hlutum sem hafa veriš aš gerast um heim allan.

Aušvitaš er ég fyrst og fremst įhyggjufullur yfir žvķ sem er aš gerast hér heima. Mér persónulega lķšur illa yfir žvķ sem hefur gerst og ég tek fulla įbyrgš į žvķ sem ég hef gert. Žaš vil ég aš liggi ljóst fyrir, ķ upphafi okkar samtals.

Samt sem įšur vorum viš fram į seinasta dag sannfęršir um aš viš vęrum aš gera góša hluti. Ég ętla ekki aš draga neina dul į aš žaš voru viss hęttumerki į lofti, sem viš vorum ķ samstarfi viš ašra aš reyna aš taka į. Ég fullyrši į hinn bóginn aš viš vorum hvorki óvarkįrir né įbyrgšarlausir ķ störfum okkar og įkvaršanatöku og ég tek alls ekki undir stašhęfingar ķ žį veru aš viš höfum ekki sinnt okkar hlutverki sem skyldi.

Mér finnst lķka rétt aš įrétta ķ upphafi aš žaš eru engin fyrirtęki, hvorki hérlendis né erlendis sem eru undir jafnmiklu og ströngu eftirliti og fjįrmįlastofnanir og žar meš taldir bankar, aš sjįlfsögšu.“

 

Erfišasta sem ég hef lent ķ

– Žś hefur įšur séš hann svartan og lent ķ ómęldum hremmingum. Er žetta meš žvķ svartara sem žś hefur séš, eša kemst eitthvaš ķ lķkingu viš įstandiš nś ķ minningunni hjį žér?

„Nei, žaš kemst ekkert ķ lķkingu viš žetta. Žaš er rétt hjį žér, aš ég og fjölskylda mķn höfum gengiš ķ gegnum mikla erfišleika, sem mér dettur ekki ķ hug eitt andartak aš gera lķtiš śr, en žetta er žaš erfišasta sem ég hef lent ķ vegna žess aš žaš er öll žjóšin sem į ķ hlut og lķšur fyrir žaš hvernig mįlum er komiš.

Björgólfur 4Žessar hamfarir virka eiginlega į žjóšina eins og eldgosiš ķ Vestmannaeyjum virkaši į Vestmannaeyinga į sķnum tķma. Žaš voru nįttśruhamfarir į einni nóttu sem geršu žaš aš verkum aš fólk į einni eyju flśši til lands, nįnast įn žess aš vita hvaš hafši duniš yfir žaš. Žetta eru alžjóšlegar efnahagslegar hamfarir af manna völdum.

Viš skulum žó minnast žess aš askan féll til jaršar ķ Vestmannaeyjum og Vestmannaeyingar sneru aftur heim og byggšu upp į nżjan leik. Og ég veit aš sś veršur einnig raunin hjį okkur Ķslendingum, ķ kjölfar žessa įfalls.“

– Žś hefur veriš formašur bankarįšs Landsbankans frį žvķ aš bankinn var einkavęddur. Žś hefur reynslu ķ višskiptum af margvķslegum toga. Hvernig gat žaš gerst aš ekki var fariš varlegar ķ hlutina, en nś hefur komiš į daginn aš gert var?

Hvaš olli žvķ aš žś stoppašir ekki af eitthvaš sem žś hugsanlega taldir vera tóma vitleysu? Hver er žķn įbyrgš sem einn af ašaleigendum Landsbankans og stjórnarformašur bankans?

Björgólfur er žögull um stund, alvarlegur ķ bragši, lķtur svo į mig yfir gleraugun, hummar og segir hvass: „Jį, ég heyri aš žś spyrš eins og vandinn sé bara Landsbankans! Žetta er alžjóšlegur vandi, en hann er vissulega meiri hér heima en vķšast hvar annars stašar, af mörgum ólķkum įstęšum.

Starf bankarįšs og formanns bankarįšs er aš fylgjast meš starfi bankans. Žaš höfum viš gert meš žvķ aš fį skżrslur frį endurskošendum, frį fjįrmįlaeftirlitum, bęši hér heima og erlendis. Meš okkur hefur veriš fylgst af mjög mörgum greiningardeildum ķ erlendum bönkum, žaš eru alžjóšafyrirtęki sem meta og dęma banka, bęši Moody's og Fitch og viš ķ bankarįši Landsbankans höfum starfaš samkvęmt įlitsgeršum, greiningum og mati žessara ašila.

Viš höfum fengiš einkunnir frį žessum fyrirtękjum sem bęši hafa veriš ķ mešallagi og įgętar, allt eftir stöšunni hverju sinni, en žaš hefur aldrei neitt komiš upp į yfirboršiš, sem benti til žess aš žetta gęti gerst.

Viš höfum alltaf starfaš samkvęmt öllum reglugeršum sem okkur bar aš starfa eftir. Žann 30. september sl. lį fyrir ķ bankanum hjį okkur aš viš įttum eignir umfram skuldir. Viš höfum alltaf įtt meiri eignir en skuldir og žess vegna hef ég, sem bankarįšsformašur, fylgst meš og gętt žess ķ hvķvetna aš viš störfušum samkvęmt žeim reglum sem okkur bar. Ég mį ekki skipta mér af einstökum višskiptavinum, allar višskiptalegar įkvaršanir eru teknar af bankastjórum. Žaš er einfaldlega óheimilt aš bankarįš og formašur žess séu meš puttana ķ slķku, en viš höfum žó alltaf séš samkvęmt yfirlitum, sem viš höfum fengiš ķ hendur meš reglulegu millibili, hver žróunin var.

Aušvitaš hef ég haft miklar įhyggjur af žróuninni og sérstaklega žvķ hvernig allt žróašist į versta veg sķšasta mįnušinn sem bankarįšiš starfaši.

En žś snżrš ekki viš óheillavęnlegri žróun heils banka į einum degi og ég bendi til dęmis į, aš bankinn hefur minnkaš ķ evrum tališ į žessu įri frį fyrra įri. Žaš er žvķ óréttmęt gagnrżni aš halda žvķ fram aš viš höfum ekki fylgst meš žvķ hvaš var aš gerast.“

 

Sįu vandann ekki fyrir

Björgólfur 5– En er žessi einkunnagjöf og mat frį matsfyrirtękjum og erlendum greiningardeildum ekki bara meš žeim hętti, aš žaš er ekkert į slķku byggjandi, žegar allt fer andskotans til?

„Ja, žaš mį vera. Žetta eru sömu matsfyrirtękin sem dęma banka og lįnastofnanir um allan heim og ef žś skošar heiminn ķ dag žį er ķ hverju einasta landi sama vandamįliš į ferš og hér.

Rķkisstjórnir allra landa hafa veriš aš bregšast viš og hjįlpa til. Žęr hafa sett milljarša į milljarša ofan, hvort sem er ķ pundum, dollurum eša evrum inn ķ fjįrmįlastofnanir sķns heimalands, til žess aš gera žaš sem žeim er fęrt, til žess aš koma ķ veg fyrir hrun fjįrmįlakerfisins, vegna žess aš upp hafa komiš stórfelld vandamįl sem matsfyrirtękin sįu ekki fyrir og įttušu sig ekki į ķ tķma. Žau sįu ekki fyrir žann gķfurlega vanda sem beiš handan viš horniš.

Sérstaša okkar Ķslendinga er sś og um leiš okkar stęrsta vandamįl, aš viš getum ekki borgaš śtlendingum ķ ķslenskum krónum. Viš lifum į erlendum gjaldeyri. Viš įttum hann ekki, fengum hann ekki og gįtum ekki greitt meš ķslensku krónunni.“

– Ef žaš er rétt sem haldiš hefur veriš fram, m.a. af fyrrverandi bankastjórum višskiptabankanna žriggja, aš bakland ķslensku bankanna hafi reynst ónżtt, var žį ekki enn rķkari įstęša til žess aš fara sér hęgar?

Ķ ljósi žess sem gerst hefur, liggur žaš ekki fyrir aš ķslensku bankarnir, žar į mešal Landsbankinn, fóru sér allt of geyst og uxu of hratt?

 

Krónan stęrsta vandamįliš

Aftur er Björgólfur hljóšur um stund, segir ķ lįgum hljóšum, eins og hann sé bara aš tala viš sjįlfan sig: „Jį, jahį“, en heldur svo įkvešinn įfram: „Įkvöršun okkar var sś aš Landsbankinn yrši alžjóšlegur banki. Okkur gekk mjög vel, žaš voru góšir og hagfelldir tķmar. Viš höfšum į žessum tķma nęgt eigiš fé, viš höfšum mikinn ašgang aš erlendu lįnsfé į góšum kjörum og viš uxum žvķ hratt.

En žó aš viš höfum vaxiš hratt, žį įtti sį öri vöxtur sér staš fyrir opnum tjöldum og žaš geršist ekkert hjį okkur įn žess aš Sešlabankinn og eftirlitsašilar fylgdust grannt meš.

Viš vorum ķ góšri trś aš viš vęrum aš gera góša hluti. Žaš var engu leynt, žaš var fariš aš öllum lögum. Ég endurtek bara žaš sem ég sagši įšan. Stóra vandamįliš var žaš, aš Ķsland įtti engan gjaldeyri. Ķsland hefur aldrei įtt nęgan gjaldeyri. Viš höfum bara eytt um efni fram. Eytt meira en viš höfum aflaš.

Björgólfur 3Stjórnvöld ķ žessu landi hafa aldrei upplifaš betri tķma en einmitt góšęri undanfarinna įra. Žaš į jafnt viš um rķkiš og sveitarfélögin į Ķslandi. Ég held žvķ, žegar grannt er skošaš, aš viš öll höfum gleymt okkur ķ góšęrinu og ekki sést fyrir, ekki sķšur rįšamenn en menn ķ višskiptum og einstaklingar.

Ég nefni bara eitt dęmi, sem mér finnst nś hafa fariš heldur lķtiš fyrir ķ umręšunni undanfarnar vikur, en žaš eru hin svoköllušu jöklabréf. Hér eru bśin aš vera ķ umferš undanfarin misseri og įr innlįn frį śtlöndum ķ formi jöklabréfa upp į 600 til 700 milljarša króna.

Žaš hefur veriš margbent į hversu hęttuleg jöklabréfin eru. Viš erum aš greiša af jöklabréfunum hęstu mögulega vexti, žannig aš Ķslendingar hafa veriš aš greiša śtlendingum meira en 10% vaxtamun, sem nemur 60 til 70 milljöršum króna į įri. Ef ég man rétt, žį fer sś upphęš langleišina ķ aš vera hin sama og žjóšarbśiš fęr fyrir śtflutning sjįvarafurša į įri.

Af hverju? kunna menn aš spyrja. Jś, vegna žess aš meš śtgįfu jöklabréfanna fékkst gjaldeyrir inn ķ žjóšarbśskapinn. Gjaldeyrir sem hélt gengi ķslensku krónunnar allt of sterku og žar af leišandi gengisvķsitölunni nišri. Žess vegna erum viš nś aš męta skyndilegu höggi, sem hefši, undir ešlilegum kringumstęšum, įtt aš dreifast į allt žjóšfélagiš į mun lengri tķma.

Į mannamįli heitir žetta, aš ķ umferš var svo mikiš af peningum, til žess aš viš gętum haldiš įfram frjįlsum višskiptum viš śtlönd, aš viš fluttum inn vöru į röngu virši. Krónan var rangt skrįš og alltof sterk og žess vegna rann kaupęši į žjóšina.

Žaš sem er nśna aš gerast, eru m.a. timburmennirnir vegna žessa hįttalags. Žetta vissu stjórnvöld og Sešlabankinn aušvitaš allan tķmann og žvķ gengur žaš ekkert upp hjį žeim ķ dag, aš halda žvķ fram aš allt sem śrskeišis hefur fariš sé bönkunum aš kenna. Žaš er aušvitaš spurning hvort žaš var ekki m.a. vegna jöklabréfanna sem viš gįtum ekki lękkaš vaxtastigiš hér į landi, sem hefur um langt skeiš veriš aš drepa ķslenskt atvinnulķf og einstaklinga.“

 

Hlutverk bankarįšs

– Var žaš virkilega svo, aš bankarįš Landsbankans mótaši žį stefnu aš lįna til śtrįsarfyrirtękjanna ķslensku bara eins og forsvarsmenn žeirra óskušu?

Hafšir žś aldrei neinar efasemdir varšandi žessa miklu skuldsetningu ķslenskra śtrįsarfyrirtękja ķ ķslenskum bönkum, einkum Landsbanka og Kaupžingi? Hringdu aldrei neinar ašvörunarbjöllur ķ huga žér, žegar žś sįst hversu mikil skuldsetningin var oršin?

„Eins og ég sagši įšan, žį tókum viš ķ upphafi stefnuna į aš gera Landsbankann aš alžjóšlegum banka. Viš höfum aldrei hvikaš frį žeirri stefnu og ég tel enn ķ dag, aš hśn hafi veriš rétt. Žess vegna vorum viš bęši aš sękjast eftir innlįnum og śtlįnum erlendis.

Bankarįš mį aušvitaš ekki skipta sér af einstökum fyrirtękjum, einstaklingum eša višskiptum innan bankans eša blanda sér meš nokkrum hętti inn ķ daglegan rekstur bankans. Žaš er bankastjóranna.

Okkar hlutverk ķ bankarįšinu var aš hafa eftirlit meš žvķ aš menn vęru innan žeirra marka, sem reglur sögšu til um. Žaš hlutverk ręktum viš svikalaust.“

– Er ekki augljóst, svona eftir į aš hyggja, aš Landsbankinn var ansi sveigjanlegur gagnvart sumum skuldunautum, žegar tryggingar voru annars vegar?

„Ja, žaš mį vera. Viš töldum aš svo vęri ekki. Žaš var reglulega og margoft yfir žetta fariš af utanaškomandi ašilum. Į žriggja mįnaša fresti var gerš yfirgripsmikil śttekt į öllum žessum mįlum og žess į milli voru minni śttektir stöšugt geršar. Moody's og Fitch fóru yfir žetta reglulega og endurskošendur og endurskošunarnefnd Landsbankans voru sķfellt aš fylgja žvķ eftir aš reglum vęri fylgt. Viš trśšum žvķ aš žaš vęri gert og žaš er eini męlikvaršinn sem viš ķ bankarįšinu höfšum til žess aš gęta žess aš allt vęri unniš samkvęmt gildandi lögum og reglum.“

 

Fįir og stórir višskiptavinir

Framkvęmdastjórn Hafskipa,  Jón Hįkon Magnśsson, Björgólfur Gušmundsson, Ragnar Kjartansson og Pįll Bragi Kristjónsson– Žś hefur engar efasemdir ķ žį veru, aš bankastjórnin og bankastjórar hafi kannski veriš full-eftirlįtir og sveigjanlegir gagnvart einstökum višskiptavinum?

„Ég hef ekki įstęšu til aš ętla žaš, en ég vil kannski benda į, aš eitt af žeim vandamįlum, sem viš įttum viš aš glķma, var žaš, hversu fįir en stórir ķslenskir ašilar žaš voru ķ raun og veru, sem voru ķ fjįrfestingum og meš starfsemi erlendis. Aušvitaš vorum viš aš lįna erlendum ašilum lķka, en sjónirnar beinast nś ašallega aš ķslenskum ašilum, sem voru aš kaupa alžjóšleg fyrirtęki.

Yfirleitt var žaš svo, aš viš vorum ekki einir um slķka fjįrmögnun, žvķ langoftast var um sambankalįn aš ręša žar sem viš, ķ félagi viš erlenda banka, stóšum aš lįnveitingum til Ķslendinga sem voru aš kaupa fyrirtęki og annaš erlendis.“

– Er žaš ekki stašreynd aš erlend śtlįn ķslensku višskiptabankanna voru aš megninu til veitt til ķslenskra śtrįsarfyrirtękja, sem voru ķ landvinningum erlendis?

„Ég hef ekki nįkvęmar tölur yfir žaš, en vitanlega var stór hluti lįnveitinga okkar til žeirra. Žetta eru višskiptavinir okkar hér į landi, žannig aš žaš segir sig sjįlft, aš žótt viš höfum haft įkvešinn hóp alžjóšlegra višskiptavina, žį eru žetta ašalvišskiptavinir okkar, rétt eins og dönsk fyrirtęki, hvar sem žau eru ķ heiminum, eru ašalvišskiptavinir danskra banka.“

– Hvaš var svona mikilvęgt, aš žķnu mati, fyrir ķslensku žjóšina aš Ķslendingar eignušust hundruš tķskuverslana ķ London, fasteignafélög um allan heim, matvöru-, skartgripa-, heilsu- og leikfangakešjur og stórmarkaši ķ śtlöndum og guš mį vita hvaš, meš grķšarlegri skuldsetningu ķ bönkunum hér į landi? Hverju var ķslenskt žjóšfélag bęttara meš žessari svonefndu śtrįs?

„Vitanlega geršum viš ekki upp į milli višskiptavina, eftir žvķ ķ hvers konar fyrirtękjum eša rekstri žeir vildu fjįrfesta. Skuldsetningin į bak viš śtrįsina var bęši innlend og erlend. Menn voru aš kaupa eignir meš skuldum og eigiš fé aš auki.

Ég held aš hvergi ķ heiminum byggist bankastarfsemi į slķkri mismunun. Ef višskiptaįętlunin sem lögš var til grundvallar viš lįnsumsókn var metin af sérfróšum starfsmönnum Landsbankans į žann veg, aš hśn vęri ķ lagi og stęšist žęr kröfur, sem varš aš gera til aršsemisśtreikninga og žess hįttar, žį nęgši žaš aš sjįlfsögšu. Žaš var ekki og er ekki hlutverk bankans aš gera upp į milli atvinnugreina. Aušvitaš sįu menn fram į endurgreišslu lįna og aš eftir sętu eignir ķ śtlöndum og žaš hefši veriš til hagsbóta fyrir ķslenskt samfélag.“

– Björgólfur, hefur žessi lįnastarfsemi ķslenku bankanna einhverju mįli skipt fyrir ķslenskt žjóšfélag? Höfum viš Ķslendingar eitthvaš hagnast į śtrįs vķkinganna ķ śtlöndum?

„Enn einu sinni, Agnes. Viš litum į okkur sem alžjóšlegan banka og mér finnst žś hugsa žetta bęši smįtt og žröngt. Aušvitaš hefur žetta skilaš okkur miklum tekjum inn ķ ķslenskt žjóšfélag, bęši ķ formi skatta og launatekna, og mörg hundruš ungra manna hafa fengiš alžjóšlega reynslu sem mun koma žjóšinni aš gagni į komandi įrum. Heimurinn er alžjóšlegur ķ dag, og viš veršum aš taka žįtt ķ honum sem slķkum.

Žaš getur vel veriš, žegar viš horfum nś um öxl, aš viš getum spurt spurningarinnar meš nokkrum rétti: Hvaša mįli skipti žetta fyrir ķslenskt žjóšfélag? Hvaša mįli skiptir žaš fyrir ķslenskt žjóšfélag aš eiga fyrirtęki sem er ķ flutningastarfsemi, fyrirtęki sem er ķ verslanarekstri, fyrirtęki sem er žess vegna ķ tómstundaišnaši eša skemmtanaišnašinum? Žaš eru kannski slķk fyrirtęki sem ganga best ķ dag.

Ég fę ekki séš aš žaš eigi aš vera ķ verkahring banka aš velja til hvers konar fyrirtękja eigi aš lįna peninga og meta hvaš sé žjóšfélagslega hagkvęmt aš lįna śt į og hvaš ekki. Ég veit ekkert hvers konar lįnastarfsemi er žjóšfélagslega hagkvęmari en önnur. Samkvęmt mķnum bókum er žjóšfélagslega hagkvęmt aš lįna til starfsemi sem gefur af sér tekjur og skilar til baka įvinningnum inn ķ žjóšfélagiš.“

– Björgólfur, ég skil hvaš žś ert aš segja en engu aš sķšur er ég aš spyrja žig žessarar spurningar vegna žess aš frį žvķ aš hin svokallaša śtrįs ķslenskra fyrirtękja hófst, žį hefur alltaf veriš lįtiš aš žvķ liggja, sérstaklega į hįtķšis- og tyllistundum, hversu grķšarlega miklu mįli śtrįsin skipti fyrir ķslenskt žjóšfélag og hver įvinningurinn af henni vęri fyrir okkur, Jónana og Gunnurnar. Svo sit ég hér og ręši viš žig ķ dag, og spyr aftur: Björgólfur, hver er įvinningurinn fyrir ķslenskt žjóšfélag af śtrįsinni?

Ekki er laust viš aš žaš gęti talsveršrar óžolinmęši hjį Björgólfi, hann dęsir og segir svo: „Jį, žaš komu tekjur, bęši beint og óbeint. Žaš er ķ dag talaš ķ nišrandi tón um svonefnda śtrįsarvķkinga. Fyrst vil ég nefna allt žetta unga, vel menntaša og hęfileikarķka fólk, sem fékk vinnu ķ tengslum viš śtrįsina, bęši ķ bönkunum og hjį śtrįsarfyrirtękjunum. Žaš er ómetanlegur aušur fólginn ķ žessu fólki, aušur sem į eftir aš skila sér aftur margfalt til samfélagsins.“

Hafskip– Ertu ekki aš tala um unga fólkiš, sem žegar er oršiš atvinnulaust eša um žaš bil aš missa vinnuna?

„Aftur misskilur žś hlutina. Žetta unga framsękna fólk kann aš missa atvinnuna nś um stundarsakir, en žetta sama fólk bżr til nżja atvinnu, um žaš er ég sannfęršur. Žś getur ekkert gengiš śt frį žvķ sem gefnu, um leiš og žś ert kominn į vinnumarkašinn, aš žś hafir örugga atvinnu allt žitt lķf. Žvķ mišur er ekkert slķkt öryggi fyrir hendi, eša į ég kannski aš segja sem betur fer?

Stundum veršur žś aš koma meš eitthvaš sjįlfur. Žaš er einmitt eitt af žvķ sem er svo heillandi viš žetta flókna fyrirbęri, lķfiš sjįlft, aš žegar einn gluggi lokast žį opnast žrķr nżir. Žaš er gęfan ķ žessu og žetta unga fólk mun opna nżja glugga, žvķ lofa ég.

Hvaš varšar beinar tekjur til žjóšfélagsins af śtrįsinni tķttnefndu, sem žś ert aš spyrja um, žį ętla ég aš lįta nęgja aš nefna eitt dęmi, sem er nęrtękt fyrir mig aš nefna, en žaš er Björgólfur Thor, sonur minn, sem er talinn ķ hópi śtrįsarvķkinganna. Hann hefur bśiš ķ 21 įr ķ śtlöndum. Hann hefur komiš hingaš til lands meš įkvešnar fjįrfestingar og ég veit ekki betur en aš žau fyrirtęki, sem ķslensku bankarnir og hann fjįrfestu saman ķ, hafi skilaš hundrušum milljarša inn ķ žjóšarbśiš, hvort sem žaš er Actavis, sķmafélög ķ Tékklandi og Bślgarķu eša önnur félög sem hann hefur veriš ķ forsvari fyrir.

Svo verša ašrir aš svara fyrir sig. Björgólfur Thor lķtur aušvitaš į sig sem erlendan fjįrfesti, sem hefur meš fjįrfestingum sķnum erlendis skilaš miklum tekjum ķ ķslenska žjóšarbśiš.

Viš ķ Landsbankanum sögšum strax ķ upphafi: Žjóšfélagiš okkar er allt of einhęft og viš žurfum aš renna fleiri stošum undir efnahags- og atvinnulķf Ķslendinga. Bankarnir sįu tękifęri til žess aš verša alžjóšlegir og verša žar meš ein af mikilvęgum stošum nśtķma ķslensks samfélags.

Ekki gleyma žvķ heldur, Agnes Bragadóttir, aš til žessa var hvatt mjög eindregiš af stjórnvöldum. Žaš voru stofnašar sérstakar nefndir til žess aš koma meš tillögur um žaš hvernig viš gętum vaxiš og dafnaš į alžjóšlegum markaši. Žaš žżšir ekkert aš halda žvķ fram ķ dag, aš viš höfum gert allt sem viš höfum gert ķ einhverri allsherjar launung og einangrun.

Stušning og hvatningu stjórnvalda fengum viš aušvitaš m.a. vegna žess aš žęr tekjur sem bankarnir sköpušu skiptu grķšarlega miklu mįli fyrir ķslenskt žjóšfélag. Tekjur sem viš greiddum til samfélagsins og enginn viršist muna eftir ķ dag.

Žessi erlenda starfsemi okkar žżddi lķka, aš viš vorum aš taka peningana heim til Ķslands. Innlįnin į Icesave-reikningunum hafa ekki bara veriš notuš ķ śtlįn erlendis. Peningarnir frį Icesave eru hér um allt žjóšfélagiš. Af hverju heldur žś aš rķkiš standi svona vel? Žaš er m.a. vegna žess, aš tekjur af žessum lįnum og skatttekjur frį bönkunum hafa gert rķkinu fęrt aš greiša nišur skuldir rķkissjóšs. Žaš er meginįstęšan fyrir žvķ aš rķkissjóšur er skuldlaus. Hśn er ekki sś, aš žaš hafi veriš svona óskaplega góš stjórn į rķkisfjįrmįlum, žvķ įr hvert eyddi hvert einasta rįšuneyti langt umfram heimilašar fjįrveitingar samkvęmt fjįrlögum, en žaš var einfaldlega hęgt vegna žess aš žaš voru nógir peningar til.

Af hverju heldur žś aš sveitarfélögunum gangi svona vel, žau standi svona vel og séu bśin aš framkvęma svo óhemju mikiš į undanförnum įrum? Žaš er ekki sķst vegna žess, aš viš gįtum śtvegaš žeim lįnsfé į undanförnum įrum ķ allar žęr framkvęmdir sem žau vildu rįšast ķ, m.a. meš fjįrmunum frį innlįnunum ķ Icesave. Žess vegna gįtu allir keypt žaš sem žeir vildu.

Actavis   2Hér voru nęgir peningar, en svo vantaši gjaldeyri. Žaš sem rķkiš įtti aš sjį um var aš halda efnahagslķfinu ķ lagi.“

 

Kaupęši rann į Ķslendinga

„Žaš keyptu allir allt sem žeim datt ķ hug. Žaš var bara hugarfariš, hvort sem menn sętta sig viš žaš nś eša ekki. Žaš žżšir ekkert aš segja nśna: Žiš eruš bara vitleysingar. Žś veist ósköp vel, aš kaupęšiš sem rann į okkur Ķslendinga var óskaplegt og ég hygg aš žar séu fįir undanskildir. Jeppar voru keyptir ķ hundraša vķs, sumarhśs sömuleišis og hjólhżsi, svo dęmi séu nefnd, aš nś ekki sé talaš um alla flatskjįina, raftękin og hvaš eina. Ķslenskt žjóšfélag gjörbreyttist ótrślega hratt, ekki sķst vegna žess aš viš gįtum śtvegaš žessa peninga sem rķkiš, sveitarfélög, fyrirtęki, félagasamtök og einstaklingar nutu svo góšs af.“

– Icesave-reikningarnir eru žaš sem žiš ķ Landsbankanum hafiš veriš hvaš haršast gagnrżndir fyrir. Menn spyrja ķ dag hvers vegna ķ ósköpunum Landsbankinn hafi tekiš žį įkvöršun aš gefa śt óśtfylltan tékka sem į endanum gęti falliš į Ķslendinga, sem nś viršist vera aš verša raunin. Fjįrmįlaeftirlit beggja landa, Ķslands og Bretlands, voru fyrir margt löngu farin aš atast ķ ykkur og gera athugasemdir. Hvers vegna hafšist Landsbankinn ekkert aš, žrįtt fyrir athugasemdir fjįrmįlaeftirlitanna?

„Žetta er eins rangt og hugsast getur. Svo viršist sem öll vandamįlin sem blasa viš žjóšinni ķ dag eigi aš eiga uppruna sinn ķ einu mįli, stofnun Icesave-reikninganna, en ég held aš žeir séu um 10% af erlendum lįnum bankanna. Okkur var hęlt óspart af öllum erlendum ašilum fyrir aš vera svo forsjįlir aš dreifa įhęttunni af lįnsfé meš žeim hętti sem viš geršum, meš stofnun Icesave. Žaš var ekki žannig aš žaš vęru bara tveir til žrķr stórir erlendir bankar sem lįnušu okkur, heldur bjuggum viš okkur til stóran višskiptamannahóp erlendis, sem var meš minni inneignir. Žess vegna var lengi talaš um aš Landsbankinn stęši best hvaš žetta varšaši.

Viš höfum allan tķmann veriš undir eftirliti Fjįrmįlaeftirlitsins og annarra, ķ žessu sem öšru. Viš erum bśnir aš vera aš vinna meš žeim aš žvķ hvernig viš ęttum aš haga žessu. Vissulega mį til sanns vegar fęra, aš viš hefšum įtt aš stefna aš žvķ fyrr en viš geršum, aš fara meš starfsemina ķ Bretlandi ķ dótturfélag. Viš vorum aš vinna ķ žvķ svo mįnušum skipti, ķ samstarfi viš Fjįrmįlaeftirlitiš hér heima og viš fjįrmįlaeftirlit Bretlands. Fjįrmįlaeftirlitiš ķ Bretlandi gerši kröfu um žaš aš viš fęršum mikiš af eignum, sem viš įttum, yfir til Bretlands, til žess aš styšja viš Icesave-reikningana.

Viš vorum ķ samningum viš žį og Fjįrmįlaeftirlitiš hér heima var aš vinna meš okkur ķ žvķ hvernig viš ęttum aš semja um slķkar eignafęrslur, bęši viš Bretland og Holland. Žaš aš flytja mikiš af eignum mjög hratt yfir til Bretlands gat veriš hęttuleg ašgerš fyrir okkur ķ Landsbankanum, žvķ viš žaš žurftum viš mešal annars aš semja um breytta skilmįla gagnvart öšrum lįnardrottnum okkar og viš žurftum aš fara mjög varlega ķ sakirnar svo viš fengjum ekki verri kjör eša gjaldfellingu lįna ķ kjölfar slķkra breytinga.

En viš vorum mjög langt komnir meš aš semja viš Bretana og hefšum ekki žurft nema svona viku ķ višbót, žegar ašgeršir gegn ķslenskum bönkum hófust.

ActavisŽaš geršist einfaldlega žannig aš žegar Glitnir var tekinn, žį voru allar lįnalķnur og öll bankasambönd ķ einu vetfangi rifin af okkur Ķslendingum. Žį gįtum viš ekki lifaš lengur. Sś ašgerš, ein og sér, er sś hęttulegasta og skašlegasta sem framin hefur veriš gagnvart ķslensku žjóšfélagi. Ég held aš menn hafi ekki gert sér grein fyrir žvķ hversu alvarlegar afleišingar slķk ašgerš hefši į flókinn og viškvęman rekstur banka, sem ķ ešli sķnu er alžjóšlegur. Žetta var į sama tķma og allir sešlabankar heims kepptust viš aš hjįlpa bankakerfum landa sinni.“

– Óttušust žiš aldrei aš ef illa fęri vęruš žiš aš skuldsetja žjóšina upp į mörg hundruš milljarša marga įratugi fram ķ tķmann, meš žvķ aš įkveša aš Ķslendingar greiddu fyrir žessar bresku innistęšur?

„Vitanlega hefur aldrei stašiš til aš skuldsetja ķslensku žjóšina til framtķšar vegna Icesave-reikninganna og žaš veršur ekki gert. Mį ég benda į, aš rķkiš tók yfir allar eignir Landsbankans meš lagasetningunni žann 6. október. Vissulega einnig skuldir hans, en ég er žess fullviss aš ef rétt veršur fariš meš žęr eignir, žį duga žęr fyrir Icesave-reikningunum og gott betur. Žaš mį ekki heldur gleyma žvķ aš rķkiš tók eignir allra bankanna yfir fyrir ekki neitt meš lagasetningunni og žar eru mikil veršmęti. Ég tel žaš sjįlfgefiš aš rķkiš muni sķšar selja žessar eignir aftur, aš hluta eša öllu leyti, og žar meš fęr rķkiš einnig tekjur. Žaš er žvķ rangt aš vera alltaf aš klifa į žvķ aš žjóšin verši skuldsett til framtķšar vegna Icesave-reikninganna.

Mį ekki alveg eins segja, aš megniš af ķslensku žjóšinni hafi veriš aš skuldsetja sig, žegar hśn var aš nota peningana, m.a. frį Icesave, į kolröngu gengi og eyša ķ allt sem viš höfum eytt ķ į undanförnum įrum?

Ķ hnotskurn er mįliš žetta, aš žvķ er varšar Icesave-reikningana. Žaš sérkennilega viš žessa umręšu alla er aš žaš er bara talaš um skuldir. Žaš er aldrei talaš um eignir. Rķkiš tók meš einu pennastriki allar eignir og skuldir af ķslensku bönkunum. Um sķšustu mįnašamót voru eignir ķ Landsbankanum vel umfram skuldir. Eignir bankanna verša veršminni meš hverjum deginum sem lķšur, en žaš verkefni sem nś brennur į žeim sem um stjórnvölinn halda ķ nżju rķkisbönkunum er aš tryggja aš eignir dugi fyrir skuldum, žar meš taldar skuldir vegna Icesave.

Žegar bankar loka, eins og rķkisstjórnir annarra žjóša sjį, žį eru afleišingarnar slķkar aš stórkostleg veršmęti tapast dag hvern. Ég fę ekki séš aš stjórnvöld hér į landi hafi gert sér nokkra grein fyrir žvķ hvers konar hörmungum žau hrundu af staš, eša yfir höfuš rannsakaš žaš į nokkurn hįtt, hvaša afleišingar žaš kęmi til meš aš hafa į fjįrhag, efnahags- og atvinnulķf allra landsmanna, aš taka Glitni meš žeim hętti sem gert var. Žvķ sś įkvöršun hratt af staš allri žeirri ömurlegu atburšarįs sem sķšan hefur veriš ķ gangi dag hvern og sér ekki fyrir endann į.

Mašur hefši nś gert sér ķ hugarlund aš rķkisstjórnin vęri meš nįkvęma įętlun um žaš hvernig hśn hygšist lįta vinna śr mįlum eftir aš rķkiš og Fjįrmįlaeftirlitiš höfšu yfirtekiš bankana en žvķ mišur viršist svo alls ekki vera. Žaš finnst mér dapurlegt, aš ekki sé meira sagt.

Ég fę ekki heldur betur séš en fjölmišlar žessa lands og ekki sķst Morgunblašiš, séu bara ķ žvķ aš tala um allt hiš neikvęša. Fjölmišlarnir eru aš tala um tapiš, fyrirsjįanlegt atvinnuleysi og depurš. Žiš eruš ekkert ķ žvķ aš tala um eignir bankanna, benda į aš fara verši varlega meš žęr, passa upp į žęr, svo aš viš eigum fyrir skuldum. Žarna finnst mér ķslenskir fjölmišlar hafa brugšist.“

– Er žetta nś alveg sanngjarnt? Sķšasta sunnudag var fréttaskżring ķ Morgunblašinu, žar sem žaš var m.a. tķundaš aš 30. jśnķ sl. hefšu eignir ķslensku višskiptabankanna veriš um 900 milljöršum króna meiri en skuldir žeirra.

„Ja, žetta er aš vķsu rétt hjį žér. En žaš er lķka į eina stašnum sem ég hef séš slķkt og žaš hefur enginn, nįkvęmlega enginn, notfęrt sér žęr upplżsingar og öllum viršist standa į sama.

Ég fę ekki betur séš, mišaš viš žį mśgsefjun sem er veriš aš magna upp ķ žjóšfélaginu, aš svona upplżsingar henti ekki öšrum fjölmišlum. Fjölmišlar, Morgunblašiš sem ašrir fjölmišlar į Ķslandi, eiga aušvitaš aš hafa žaš aš keppikefli aš koma réttum upplżsingum į framfęri, bęši jįkvęšum og neikvęšum. Ķ žessu tilfelli upplżsingum um aš žaš er algjört forgangsverkefni aš verja eignir og greiša sem mest af skuldum Ķslands erlendis.

Björgólfur 6Žaš žekkja žaš allir frį sķnu eigin heimili, aš žaš er ekki bara talaš um skuldirnar, heldur er um žaš rętt hvaš heimiliš eigi mikiš af eignum upp ķ skuldirnar eša hvort žaš eigi eignir umfram skuldir. Heimiliš er ekkert annaš en smękkuš mynd af samfélaginu ķ heild.“

 

Ég gęti grįtiš

– Fólkiš į götunni spyr spurninga į borš viš žessar: Viš höfum tapaš hlutafé okkar ķ Landsbankanum, viš höfum tapaš sparifé okkar ķ peningamarkašssjóšum, viš höfum tapaš fjįrmunum ķ lķfeyrissjóšum okkar og viš höfum tapaš peningum ķ séreignasparnaši og viš og börnin okkar höfum veriš skuldsett til framtķšar, bęši vegna Icesave-reikninganna og vegna žess aš nś er veriš aš taka stórt alžjóšlegt gjaldeyrislįn til žess aš bjarga krónunni. Hverju hefur Björgólfur tapaš? Hver er eignastaša hans?

„Žaš er rétt, aš nś er veriš aš undirbśa aš taka stórt alžjóšlegt lįn til žess aš bjarga krónunni. Krónunni sem hefur veriš okkar helsta vandamįl sķšustu įrin og er raunar ašalįstęšan fyrir öllum okkar vandamįlum, eša öllu heldur stjórn peningamįla hér į Ķslandi undanfarin įr, žaš er stóra mįliš.

Ég gęti grįtiš yfir žvķ hvaš margir eru aš missa mikiš į Ķslandi ķ dag og segi žaš įn žess aš blygšast mķn. En samt sem įšur segi ég žetta, žegar žś talar um fjįrmuni sem eru aš tapast ķ peningamarkašssjóšunum, fé ķ lķfeyrissjóšunum og séreignasparnašinum: Eign lķfeyrissjóšanna, séreignasjóšanna og hlutabréfaeignin hefur margfaldast ķ verši į sķšustu įrum. Fólk žarf einfaldlega aš gera žaš upp, hversu mikla fjįrmuni žaš setti upphaflega ķ svona fjįrfestingar og hversu mikiš stendur eftir af upprunalegu fjįrfestingunni. Eru ekki eftir meiri fjįrmunir, žrįtt fyrir allt, en settir voru ķ slķka sjóši ķ upphafi?

Lķfeyrissjóšir og allir žessir ašilar eru bśnir aš hagnast gķfurlega į sķšustu fimm til sex įrum. Nś höfum viš oršiš fyrir höggi, en žaš žurrkar ekki allt śt sem var lagt ķ sjóšina ķ upphafi. Žaš sem mér finnst grįtlegast, er aš fólk sem įtti hlutafé ķ Landsbankanum og öšrum slķkum stofnunum hefur misst allt sitt vegna eins pennastriks. Eign žess var gerš aš engu meš setningu laganna žann 6. október sl.

Ég žekki žaš aušvitaš sjįlfur og hef tapaš grķšarlegum veršmętum. Žetta er fólkiš sem tapar og lķka fólkiš sem įtti peninga ķ peningamarkašssjóšunum, vegna žess aš bankabréf ķ dag eru einskis virši.

Fram į seinasta dag ķ rekstri bankanna ķ einkaeign voru bréf ķ višskiptabönkunum talin vera besta og öruggasta įhęttufjįrfesting sem nokkur mašur gęti fariš ķ. Žaš var ķ žeirri trś sem tugžśsundir Ķslendinga fjįrfestu ķ hlutabréfum ķ višskiptabönkunum žremur.

Hvaš mig persónulega varšar, žį var ég aušvitaš talinn eiga mikiš ķ mörgum fyrirtękjum og žar af leišandi meš miklar eignir. En ég skuldaši lķka mikiš. Sś skuld hefur aušvitaš hękkaš stórkostlega vegna gengisžróunar aš undanförnu. Kannski mį miša viš aš skuldir mķnar hafi mišast viš aš evran kostaši 80 krónur, žegar til žeirra var stofnaš og hśn stendur nśna ķ einum 150 krónum. Žvķ er ljóst, aš žaš er langt um lišiš frį žvķ aš ég réš viš aš borga af skuldum mķnum. Svo einfalt er žaš. Žetta žekkja og skilja allir sem eiga sitt eigiš hśsnęši og eru kannski meš hśsnęšislįniš sitt ķ erlendri mynt. Svo bętist viš aš stżrivextir hafa veriš yfir 15% og žį er vonlaust, bęši fyrir einstaklinga og fyrirtęki, aš borga vexti, hvaš žį aš greiša nišur lįnin.

Ekki er žetta bankanum aš kenna. Žetta er ekkert annaš en stjórn efnahagsmįla, sem ég ętla bara aš leyfa mér aš kalla óstjórn. Žaš žżšir ekkert fyrir stjórnmįlamenn, Sešlabanka eša Fjįrmįlaeftirlit aš hlaupa upp til handa og fóta og benda į okkur og hrópa „Icesave! Icesave!“ til žess aš bjarga sjįlfum sér. Žeirra er įbyrgšin og hefur alltaf veriš.“

 

Er ķ persónulegum įbyrgšum

– Įtt žś ennžį mikiš af eignum? Hverjar eru žęr? Eru žęr einkum ķ śtlöndum? Hvaš hyggst žś gera viš žęr eignir? Muntu selja žęr og koma heim meš fjįrmagn til žess aš taka žįtt ķ žvķ meš okkur hinum aš byggja upp efnahags- og atvinnulķf hér į landi į nżjan leik?

„Ég er aušvitaš meš mikiš af lįnum hér, bęši ķ Landsbankanum og vķšar, en einnig erlendis. Nęr allar mķnar skuldir eru meš mķnu persónulega veši. Mér er ekki kunnugt um hvort ašrir hafi gengiš ķ miklar persónulegar įbyrgšir vegna félaga žar sem žeir eiga hlut. Ég skrifa sjįlfur upp į mķnar lįntökur, žannig aš žaš eru ekki bara hlutirnir sem ég į ķ ólķkum félögum sem eru aš veši, heldur ég sjįlfur. Ķ dag veit ég ekki hvernig ég stend, ekki frekar en svo margur annar.

Ég og ašrir erum aš vinna ķ žvķ en ég segi žaš hreinskilnislega, aš ég veit ekki hvernig ég kem śt śr slķku uppgjöri. Ég į ekkert von į žvķ aš žaš fari vel og get sagt žaš fullum fetum aš žaš er allt undir hjį mér.

Ég skal nefna žér eitt dęmi til śtskżringar. Viš fešgarnir įttum ķ Landsbankanum ķ fyrra, ķ gegnum eignarhaldsfélag okkar Samson, eitthvaš į bilinu 130 til 140 milljarša króna. Sś eign okkar ķ dag er upp į nśll krónur. Hvernig į aš rįša viš slķkt?“

– Hvaš segir žś um žį kröfu Björgvins G. Siguršssonar, bankarįšherra, sem greint var frį ķ fjölmišlum ķ gęr, fimmtudag, aš žiš fešgar og ašrir ķslenskir aušmenn seljiš allar eigur ykkar erlendis, komiš heim meš fjįrmagniš og rįšist ķ enduruppbyggingu žjóšfélagsins meš öšrum landsmönnum?

„Žaš er mikilvęgt fyrir mann ķ hans stöšu aš gęta tungu sinnar og vera varfęrinn og samkvęmur sjįlfum sér ķ öllum sķnum gjöršum. Bankamįlarįšherra er aušvitaš eftirlitsašili meš starfsemi fjįrmįlafyrirtękja. Žaš er lķka mikilvęgt aš menn notfęri sér ekki ķ fjölmišlum svona grafalvarlegt mįl ķ pólitķskum tilgangi. Žetta mįl žarf aš leysa af festu og einurš og allir eiga aš gera sér grein fyrir sinni įbyrgš.“

– Hver er staša einstakra fyrirtękja žar sem žś ert stór hluthafi? Hvernig stendur Eimskip og hvaš veršur um žį įbyrgš sem žiš fešgarnir ętlušuš persónulega aš taka ykkur į heršar? Hvaš meš Icelandic?

Björgólf setur hljóšan viš žessa spurningu, hann er dapur į svip, segir svo: „Ég hef haft mestan įhuga į ķslensku samfélagi og nįnast allar eigur mķnar eru ķ ķslenskum félögum. Hér heima hef ég reynt eftir megni aš vera žįtttakandi ķ ķslenskum félögum. Ég er stór hluthafi ķ Icelandic, eša SH, sem hefur veriš aš berjast viš gjaldžrot ķ gegnum įrin. Ég gekk ķ persónulega įbyrgš fyrir Icelandic fyrr į žessu įri, til žess aš fyrirtękiš gęti lifaš og uppbyggingarstarfi félagsins ķ gegnum tķšina yrši bjargaš. Žaš ręšur yfir verksmišjum og söluskrifstofum um allan heim. Mér vitanlega vildi enginn nema ég skrifa upp į slķka įbyrgš. Mér fannst einfaldlega aš žetta vęri fyrirtęki og žjóšarveršmęti, sem mętti ekki glatast.

Ég kom inn ķ Eimskip aftur, skömmu eftir aš žaš fór aftur į hlutabréfamarkaš. Žvķ mišur žekkti ég ekki innviši félagsins nógu vel og vildi nś aš ég hefši žekkt žį betur. Žar er spurningin žessi: Er hęgt aš selja eignir frį fyrirtękinu, fyrir žann pening aš žaš sé hęgt aš halda starfsemi žess įfram? Mér er engin launung į žvķ, aš žar eru miklir erfišleikar, ekki rekstrarlega heldur vegna skulda sem hafa meš gengisžróun og vöxtum hratt og örugglega oršiš óbęrilegir. Žarna er ég lķka ķ persónulegum įbyrgšum. Nś veit ég ekkert hver stašan er hjį mér og žvķ ekki hvort ég get skrifaš upp į eitt eša neitt hvaš varšar frekari įbyrgšir fyrir Eimskip.

Fjįrmįlalegt umhverfi er žannig ķ dag aš žaš veit enginn neitt, hvorki ég né ašrir, og žvķ vęri rangt af mér aš fara aš gefa yfirlżsingar um hvaš ég hyggst gera. Ég veit ekkert hvaš ég get gert.“

– Tónlistarhśsiš hefur veriš eitt af žķnum hugšarefnum. Hvaš veršur um framtķš Tónlistarhśssins? Munt žś meš einhverjum hętti koma aš žvķ verkefni eša er hętta į žvķ aš öll įform um nżtt Tónlistarhśs lognist śt af ķ mišjum klķšum?

„Stašan er sś aš žaš er Landsbankinn og rķkisvaldiš sem eiga žetta verkefni, Tónlistarhśsiš. Žeir verša aš taka įkvaršanir um framhaldiš. Fyrir mér var žetta brennandi įhugamįl, sem žś bendir réttilega į og vitanlega kveš ég žetta stórkostlega verkefni meš miklum söknuši. Žótt nś blįsi į móti trśi ég ekki öšru en nśverandi eigendur Landsbankans, ž.e. rķkiš įsamt Reykjavķkurborg, ljśki viš gerš žessa glęsilega og merkilega hśss. Žetta verkefni getur veriš žįttur ķ uppbyggingu hér til framtķšar og skapaš atvinnu, žegar viš žurfum hvaš mest į henni aš halda. Fullgert Tónlistar- og rįšstefnuhśs veršur mikilvęgur žįttur ķ feršažjónustu Ķslands ķ framtķšinni.“

 

Hornsteinar lżšręšisins

– Hvaš meš Įrvakur, fyrirtękiš sem ég starfa hjį og žś įtt rįšandi hlut ķ? Muntu eiga įfram rįšandi hlut ķ Įrvakri og hverja séršu framtķš žess félags?

„Śtgįfa frjįlsra dagblaša er einn af hornsteinum lżšręšisins. Fyrir žvķ geri ég mér fulla grein. Reksturinn hjį Įrvakri og öšrum blöšum er žannig aš pappķr og allur ašflutningur hefur margfaldast ķ verši og skuldir į prentsmišjunni hafa einnig margfaldast, žannig aš reksturinn getur ekki stašiš undir žessu. Viš höfum žvķ reynt aš rįšast ķ allar žęr ašgeršir, sem okkur voru fęrar, til žess aš tryggja aš žessi blöš komi įfram śt.

Mķn sżn var sś, og žaš vita žeir sem unnu meš mér, aš ég vildi koma mįlum ķ žaš horf aš viš gętum žegar viš vęrum komnir fyrir vind, reksturinn farinn aš standa undir sér og Įrvakur kominn į réttan kjöl, komiš Įrvakri ķ dreifša eignarašild.

Ég taldi aš fyrst žyrftum viš aš nį tökum į rekstrinum, svo myndum viš dreifa eignarašildinni. Öll slķk įform hafa fariš śrskeišis, eingöngu vegna utanaškomandi ašstęšna, gengisžróunar, vaxtakostnašar og gķfurlega hękkandi veršs ašfanga į sama tķma og auglżsingatekjur hafa hruniš.

Ég veit ekkert um stöšu mķna ķ dag, eins og ég sagši įšan, svo ég treysti mér ekki til žess aš segja neitt į žessari stundu, annaš en žaš aš ég vona aš Morgunblašiš standi allt af sér eins og žaš hefur gert hingaš til.“

– Nś hefur veriš įkvešiš aš bankahruniš į Ķslandi verši kannaš ofan ķ kjölinn. Forsętisrįšherra sagši hér ķ Morgunblašinu fyrir hįlfum mįnuši aš hann vęri hlynntur žvķ aš gerš yrši svonefnd hvķtbók, žar sem allt vęri til rannsóknar og reyndust menn hafa fariš į svig viš lögin, yršu žeir lįtnir sęta įbyrgš. Hver er žķn skošun į rannsókn og hvķtbók?

„Vegna okkar allra er algjörlega naušsynlegt, aš žaš fari fram nįkvęm rannsókn į öllum žįttum žessa mįls, sett ķ alžjóšlegt samhengi viš mestu fjįrmįlakreppu allra tķma. Ég fagna žvķ oršum forsętisrįšherra.

En ķ žessu sambandi vil ég leggja įherslu į aš žaš er jafnmikilvęgt aš rannsökuš séu til hlķtar samskipti, įkvaršanir og framkvęmd į öllu žvķ sem kom frį rķkisstjórn og Sešlabanka og forsendur žeirra įkvaršana sem teknar voru, sem voru svo afdrifarķkar fyrir okkur öll.

Žaš žarf aš komast til botns ķ žvķ hvaša įętlanir lįgu fyrir hjį žessum ašilum um žaš hvernig brugšist yrši viš, ef svona alvarleg bankakrķsa dyndi į okkur. Sešlabankinn og rķkisstjórnin hafa ķtrekaš haldiš žvķ fram undanfarnar vikur aš miklar įhyggjur hafi veriš af žvķ, į žeirra vķgstöšvum, aš viš gętum fariš mjög illa śt śr slķkri krķsu, og žvķ finnst mér žaš bara vera réttlįt krafa aš upplżst verši hvers konar ašgeršaįętlun žeir voru meš undirbśna.

Ķ žessum efnum finnst mér žaš vera grundvallaratriši aš žaš verši fengnir hęfustu sérfręšingar sem viš getum fundiš til žess aš brjóta mįl til mergjar, žvķ hvorki einstaklingar né stjórnvöld geta veriš dómarar ķ eigin sök og žetta mįl er of stórt til aš viš tökum įhęttuna af žvķ aš žaš verši ekki rannsakaš til hlķtar. Persónulega hef ég slęma reynslu af žvķ žegar yfirvöld standa sjįlf fyrir rannsókn og geta ķ raun stżrt žvķ ķ hvaša farveg rannsókn er beint, įn žess aš sęta nokkru ašhaldi. En ašalatrišiš er aš žetta sé gert hlutlaust, faglega og uppbyggilega.

Žaš er ekkert einkennilegt aš žetta sé mķn skošun į ķslensku réttarfari. Žaš er nżśtkomin bók žar sem hęstaréttardómari, sem jafnframt er formašur réttarfarsnefndar, er įsakašur um aš hafa brotiš mörg lög ķ opinberu starfi.“

 

Trś į ķslensku žjóšinni

– Hvaš hefur reynst žér persónulega erfišast ķ žeim ósköpum sem duniš hafa yfir undanfarnar vikur? Hvernig lķšur žér? Hvaš hefšir žś viljaš gera öšru vķsi? Žegar žeim lįtum linnir, sem nś ganga yfir, hvaš mun žį taka viš hjį Björgólfi Gušmundssyni? Hvar sérš žś žig aš fimm įrum lišnum?

„Aušvitaš hefši ég viljaš gera żmislegt öšru vķsi. Žaš get ég sagt nśna. Ég tek fulla įbyrgš į žvķ sem ég hef gert. Ég get ekki gert neitt annaš en bišjast afsökunar į žvķ, ef ég hef gętt hagsmuna hluthafa Landsbankans og annarra illa, en ég hef ķ alla staši reynt aš gera mitt besta.

Mér lķšur aušvitaš ekki vel. Žaš segir sig nś eiginlega sjįlft, ekki satt? Ég finn žaš dag hvern aš žaš er mikiš sótt aš mér śr mörgum og ólķkum og stundum óvęntum įttum. Žaš tek ég nęrri mér. Ég tek žaš lķka nęrri mér aš žaš viršist bśiš aš taka um žaš eins konar žjóšarįkvöršun aš allt sem misfarist hefur sé Landsbankanum aš kenna. Žaš er óréttmętt og hver og einn ętti aš gęta aš įbyrgš sinni.

Viš berum aušvitaš skyldur og öxlum žį įbyrgš sem okkur ber, en žetta mįl er miklu stęrra en svo aš hęgt sé aš halda žvķ fram aš sökin sé bara okkar. Žar koma allir aš. Žaš er alveg sama hvaša stöšu menn gegna ķ žjóšfélaginu. Žaš bera allir įbyrgš, aš vķsu mismikla, en engu aš sķšur tel ég aš fįir séu undanskildir.

Ég į góša fjölskyldu, sem stendur žétt og vel saman. Į mešan svo er og heilsan er žokkaleg, žį ętla ég ekki aš kvarta.

Žaš sem ég sakna mest, svona dags daglega, eru samskiptin viš starfsfólk Landsbankans. Žar hef ég eytt sķšustu sex įrum, ekki sem starfsmašur heldur sem hluthafi og stjórnarformašur og kynnst starfsfólki bankans og tekiš žįtt ķ daglegu lķfi žess ķ bankanum. Žaš žótti mér vęnst um, įsamt öllum žeim samfélagslegu verkefnum sem ég hef veriš aš sinna, nįnast dag hvern. Ég sakna žess aš geta ekki įfram tekiš žįtt ķ žeim.

Björgólfur 2Ég hef mikla trś į ķslensku žjóšinni og fįar žjóšir eiga eins miklar nįttśruaušlindir og viš Ķslendingar. Ég žekki yngra fólkiš vel, hef unniš mikiš meš žvķ og veit aš ķ žvķ bżr ótrśleg uppspretta svo mikils góšs, aš viš veršum fljót aš koma okkur į réttan kjöl aftur. Žaš munu fęšast margar nżjar og skapandi hugmyndir og kannski veršur hér til nż hugsun ķ ótal mįlum. Žaš er glešilegt, en viš veršum aš hętta aš leita alltaf aš sökudólg.

Viš veršum aš hugsa og haga okkur eins og fólk sem er aš reyna aš leysa vandamįl. Žaš leysir vandamįlin meš žvķ aš skoša bęši žaš sem fór śrskeišis og žaš sem vel var gert og hvernig viš į žeim grunni leysum mįlin best og byggjum upp til framtķšar.“

Björgólfur brosir ķ fyrsta og eina skiptiš ķ vištalinu og segir aš lokum: „Ég verš kannski aš žjįlfa fimmta flokk ķ KR eftir fimm įr! Minn įhugi hefur alltaf legiš ķ samfélagslegum verkefnum og ef einhver hefur įhuga į žvķ aš nżta mķna krafta meš žeim hętti eša öšrum, žį er ég alltaf reišubśinn aš vinna. Ég hef unniš mikiš alla mķna ęvi. Ég hef veriš sjįlfstęšur alla mķna ęvi. Ég hef veriš fįtękur og ég hef veriš rķkur, svo ekkert kemur mér į óvart. Ég mun bara halda įfram aš lifa lķfinu lifandi.“ "


OKUR GEISLABAUGSFEŠGA ? HEIMILDARMAŠUR THE TIMES TEKUR UNDIR OG STAŠFESTIR FULLYRŠINGAR GYLFA GYLFASONAR Į OKRI GEISLABAUGSVERSLANA Į VARNARLAUSUM ALMENNINGI Į ĶSLANDI

Sjį lokaorš tilvķsašrar fréttar į mbl.is :  "Heimildamašur Times śr hópi bankamanna sagši aš smįsöluverslanir Baugs į Ķslandi séu mjólkurkżr fyrirtękisins (cash cow)."

Sjį pistil Gylfa Gylfasonar :"11.3.2008 | 03:36

Jóhannes ķ Bónus er glępamašur

Sem kaupmašur hef ég alltaf séš Jóhannes ķ Bónus fyrir mér sem glępamann og lżšskrumara af verstu tegund.  Vinsęldir hans eru mér rįšgįta en kaupmannsbrögšin voru einföld en įhrifarķk meš fulltingi fjölmišla sem kallinn spilaši į eins og fišlu.

Eftir aš Bónusdrengirnir eignušust Hagkaup og 10-11 žį keyršu žeir upp įlagninguna beggja megin en létu Bónus halda sama veršmun gagnvart Hagkaup.  Ķ skjóli žrķeykisins léku žeir į mįttlaus neytendasamtök sem geršu ekkert annaš en aš horfa į veršmuninn į milli Hagkaups og Bónuss en gleymdu heildarmyndinni sem er sś aš öllum markašnum var lyft ķ įlagningu.

Hagkaup hefur alltaf veriš įkvešin višmišun fyrir ašra kaupmenn ķ t.d. leikföngum og fatnaši en žar er hiš sama uppį teningnum eša of hįtt verš į ķslandi vegna markašsstyrks Baugs.  Okurstarfsemin nęr lķka til smęrri kaupmanna sem ešlilega fagna hęrri įlagningu mišaš viš Hagkaupsveršin.  Menn verša aš gera sér grein fyrir žvķ aš smęrri ašlilar miša sig alltaf viš hina stóru og ef žeir hękka žį fylgir halarófan į eftir.

Žegar ég starfaši viš matvęladreifingu fyrir 150 Reykvķska heildsala ķ gegnum noršlenska umbošsverslun žį sį mašur vel hvernig įlagningarlandiš liggur.  Einn įlagningaflokkurinn var kallašur bensķnstöšvaįlagning en žęr lögšu feitast į, rétt eins og apótekin.  Nś er svo komiš aš 10-11 er meš hęrri įlagningu en nokkuš annaš verslunarfyrirtęki meš matvöru og hękkunin hjį Hagkaup er augljós öllum sem viš verslun starfa.  Nóatśn hękkaši sig lķka žvķ žeir eru ešlilega bornir saman viš Hagkaup.  Žetta er neytendablekkingin ķ hnotskurn.

Svo hampa žessi fyrirtęki žessum svoköllušu lįgvöruverslunum sem eru ķ raun aš keyra nokkuš nęrri gömlu Hagkaupsveršunum įšur en glępamennirnir sölsušu hina fornfręgu neytendastoš undir sig.

Sišferšisleg og samfélagsleg įbyrgš Baugs og Kaupįss er grķšarleg en žvķ mišur standa žeir ekki undir henni.  Jóhannes ķ Bónus er  višskiptalegur stórglępamašur sem hefur kostaš neytendur meira en hann gaf žeim į mešan Bónus var lįgvöruverslun.  Um leiš er žetta mašur sem hefur notaš kjötfarsgróša til aš vega aš sitjandi rįšherra ķ rķkisstjórn ķslands.  Ég sé Jóhannes fyrir mér sem frekar višskiptasišblindan frekjuhund į mešan hluti neytenda dżrkar hann vegna žess aš į ķslandi eru ekki starfandi alvöru neytendasamtök sem verja fólk gegn markašsblekkingum.

Oft dettur mér ķ hug aš Neytendasamtökunum sé į einhvern hįtt mśtaš af Baug žvķ žau veita Jóa hin svoköllušu neytendaverlaun fyrir aš vera ódżrari į kassa 1 en kassa 2.

Eru ķslenskir neytendur bara aušblekktir fįvitar upp til hópa sem eiga hreinlega skiliš aš lįta višskiptasišblinda aušhringi ręna sig meš bros į vör žvķ blašiš sem žeir gefa śt prentar hentugan sannleika og kyndir undir sölubatterķunum eftir pöntun.

Ég hafna žessu įstandi en žaš er merkilegt aš Davķš Oddsson sé eini stjórnmįlamašurinn sem hafi haft dug til aš segja eitthvaš bķtandi.  Hinir žora ekki ķ Baug viršist vera.

Gylfi Gylfason"

 


mbl.is Višręšur um fjįrmögnun Mosaic Fashions
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

ER ŽETTA EKKI RAUNVERULEGA MESTI ŽJÓFNAŠUR ĶSLANDSSÖGUNNAR ? ? ? ALDREI JAFN FĮIR STOLIŠ JAFN MIKLU FRĮ EINS MÖRGUM ?? ?

Ég held aš Siguršur G. Gušjónsson hrl. ętti aš safna eigendum Giftar aš baki sér og sękja žessa menn til saka sem fóru svona aš rįši sķnu umbošslausir meš eigur alls žessa mikla fjölda manna.

Žį er nś žetta ekki allt tapiš :

 

Vķsir, 04. sep. 2008 08:16

Gift tapaši 11 milljöršum frį įramótum

mynd

Fjįrfestingafélagiš Gift, sem varš til viš slit eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga gt fyrir um žaš bil įri, hefur tapaš ellefu milljöršum króna frį įramótum.

Einkum į fjįrfestingum ķ Kaupžingi og Exista. Žegar eignarhaldsfélagi Samvinnutrygginga var slitiš ķ fyrra hétu stjórnendur Giftar umžašbil 50 žśsund tryggingatökum aš žeir fengju innan tķšar eignarhlut sinn ķ tryggingafélaginu endurgreiddan, og var žį talaš um aš mešal endurgreišsla yrši um hundraš žśsund krónur į mann.Ekki hefur veriš stašiš viš žaš og ljóst viršist vera af fyrrgreindum afkomutölum aš hlutur tryggingatakanna hefur rżrnaš verulega eftir aš fyrirheit um endurgreišslu var gefiš.-

 

 

Eignarhaldsfélagiš Samvinnutrygginga
Forsķša SamvinnutryggingaFréttatilkynningStjórnHafa sambandSpurningar og svör


Velkomin į heimasķšu
Eignarhaldsfélagsins Samvinnutrygginga

Ķ jśnķ 2007 įkvaš Fulltrśarįšsfundur Eignarhaldsfélagsins Samvinnutryggingar formbreytingu į félaginu. Meš breytingunni tekur nżtt hlutafélag sem hefur hlotiš nafniš Gift Fjįrfestingafélag ehf viš öllum eignum og skuldum félagsins. Žessari vefsķšu er ętlaš aš koma į framfęri mikilvęgum upplżsingum um breytinguna sjįlfa og įhrifin sem hśn hefur į eignarhald.

    Mikilvęgustu breytingarnar eru mešal annars:
  • Hlutafé hins nżja félags veršur skipt į milli réttindaeigenda ķ Eignarhaldsfélagi Samvinnutrygginga, en žeir eru fyrrum tryggingartakar Samvinnutrygginga gt og Samvinnusjóšurinn samkvęmt įkvęšum ķ samžykktum félagsins.
  • Hluthafar verša į fimmta tug žśsunda og eigiš fé félagsins losar rśma 30 milljarša króna.
  • Eignarhlutirnir ķ hinu nżja félagi verša afhentir fyrrum tryggingartökum fljótlega eftir nęstu įramót, įramótin 2007/2008
  • Stęrstu eignir félagsins eru hlutafé ķ Exista hf., ķslenskum fjįrmįlastofnunum og óbeinn eignarhlutur ķ tępum žrišjungs hlut ķ Icelandair Group hf ķ gegnum Langflug ehf.
  • Verkefni skilanefndarinnar er aš skipta hlutunum ķ Gift fjįrfestingarfélagi ehf. į milli žessara ašila sem įšur įttu skilyrtan eignarétt ķ félaginu.
  • Viš skiptalok Eignarhaldsfélagsins Samvinnutrygginga sem įętlaš er aš ljśki į fyrri hluta įrs 2008, munu į fimmta tug žśsunda fyrrum višskiptamanna Samvinnutrygginga g.t. verša oršnir hluthafar ķ Gift fjįrfestingarfélagi ehf.

Žeir sem vilja afla sér frekari upplżsinga um mįliš er bent į aš lesa fréttatilkynninguna ķ heild sinni hér į vefsķšunni eša hafa samband viš Benedikt Siguršsson framkvęmdastjóra gegnum netfangiš benedikt@str.is ešaķ sķma 533 4700


mbl.is Veršmęti Giftar hefur rżrnaš mikiš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Nęsta sķša »

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband